کشاورزی ارگانیک

چکیده :

از آن جا که علم پزشکی و سلامت در دنیا روز به روز رو به افزایش است و سطح اطلاعات مردم نیز بالا می رود؛ اولین چیزی که مورد توجه قرار میگیرد مواد غذایی و تغذیه است و از آنجا که رژیم های گیاه خواری در دنیا از اهمیت ویژه ای برخوردار است ، جایگاه خاصی را در جهان برای خودگزیده اند و همچنین به اهمیت کشاورزی افزوده می شود . با توجه به اینکه در سال، هزاران نفر در جهان بر اثر آلودگی ناشی از سموم و آفت کش ها در محصولات کشاورزی جان خود را از دست میدهند ، کشاورزی ارگانیک در سال های اخیر توجه بسیاری از کارشناسان ، پزشکان ، کشاورزان و حتی افراد جامعه را به خود جلب کرده است . کشاورزی در این دوره در مسیر ارگانیزه شدن قرار گرفته است . به طوری که کشاورزی ارگانیک موضوع بحث کارشناسان و شیوه ای جدید برای کشاورزان شده است . سازمان های بین المللی مربوط به کشاورزی بر این امر تاکید کرده و در اولویت دستور کارهای آن نیز قرار دارد.

از این رو می توان به اهمیت این نوع کشاورزی پی برد . در کشاورزی ارگانیک هدف تولید یک محصول سالم و سرشار از مواد غذایی سالم است،به طوری که استفاده از سموم و کودهای شیمیایی در آنها به حداقل برسد و به جای به کارگیری از آفت کش و سموم دفع علف  از روش های بیولوژیک استفاده شود .

مقدمه

استفاده از کودهای شیمیایی به اندازه زیاد و بکار گیری بی رویه آفت کش های شیمیایی باعث آلودگی آب، هوا و خاک می شود. طی این فرآیند آفت های موجود نسبت به سموم شیمیایی مقاوم شده و آفت های جدیدی نیز ظاهر می شوند. سلامتی خاک نیز در این روند تحت تاثیر قرار می گیرند و مقدار قابل جذب بعضی از ریزمغذیها مانند روی، مسن و آهن پس از مدتی در خاک کاهش می یابد . در اثر این عوامل تولید کشاورزان هر ساله کمتر می شود .

 چگونه ممکن است که ما بتوانیم بدون آلوده نمودن آب، خاک و هوا همیشه عملکرد زیادی از محصولات کشاورزی به دست می آوریم ؟ پاسخ این سوال احتمالاً در کشاورزی ارگانیک نهفته است .

سموم شیمیایی برای سلامتی انسان خطرناک می باشند هر ساله 22000 نفر در کشورهای در حال توسعه در اثر مسمومیت به وسیله آفت کش ها جان خود را از دست می دهند.

کشاورزی ارگانیک چیست؟

کشاورزی ارگانیکبه معنی استفاده از اطلاعات سنتی و علمی برای کاهش استفاده از سموم و مواد شیمیایی در تولید محصولات است. سیستم های کشاورزی ارگانیک بر پایه مدیریت اکوسیستم استوار است و به نهاده های خارج از مزرعه وابسته نیست. در این نوع از کشاورزی از نهاده های سنتز شده مانند کودهای شیمیایی، آفت کش ها، داروهای دامپزشکی ، گیاهان اصلاح شده ژنتیکی و نژادی و مواد نگهدارنده ، مواد افزودنی و از تابش اشعه ها استفاده نمی شود.

کشاورزی ارگانیک مدیریت تولید مناسب است که باعث تقویت و توسعه سلامت اکوسیستم های زیستی ، چرخه های زیستی و فعالیت بیولوژیکی خاک می شود . این نظریه تاکید دارد که از نهاده های داخل مزرعه استفاده گردد و از نهاده های بیرونی استفاده ای نشود. و برای این منظور احتیاج به سیستم های تطابق پذیری در هر منطقه داریم. این کار باعث استفاده از روشهای کشاورزی زیستی و مکانیکی و بدون استفاده از نهاده های خارجی سنتز شده صورت می گردد.

مدیریت تلفیقی عناصر غذایی

1-    برای حفظ مواد آلی و زندگی موجودات زنده از جمله کرم خاکی از روش های شخم حفاظتی استفاده کنید .

2-    به جای اینکه بقایای محصولات زراعی را بسوزانید و یا دور بریزید آنها را به کمپوست تبدیل کنید.

3-    هر سال حداقل 2 تا 3 تن کمپوست در هر هکتار به خاک اضافه کنید بهترین نتیجه با مصرف حدود 10 تن در هر هکتار به دست می آید.

4-    هر دو تا سه سال یکبار به مزرعه کود سبز بدهید برای مثال می توانید شاخ و برگ نازک گیاه و یا سایر درختان خانواده پروانه آسا را هنگام شخم زمین زراعی به خاک اضافه کنید این عمل می تواند نیاز به کودهای شیمیایی را کاهش داده و یا از بین ببرد.

5-    از شاخ و برگ گیاهان خانواده پروانه آسا به عنوان کود سبز استفاده کنید.

6-    کمبودهای غذایی خاک را بر اساس آزمایش شیمیایی خاک با اضافه کردن مواد معدنی نظیر سنگ های فسفره- گچ و پیریت ترمیم کنید .

7-    به جای سعی در نابودی علف های هرز، جمعیت آن ها را بدون به کارگیری روش های شیمیایی کنترل کنید.

مدیریت تلفیقی آفت ها و بیماری های گیاهی

در کشاورزی ارگانیک به جای استفاده از سموم شیمیایی برای نابودی کامل آفت ها ، با استفاده از روش های مختلف و عملیات گوناگون ، جمعیت آن ها را کنترل می نمایند، به نحوی که خسارت آنها به زیر سطح زیان اقتصادی کاهش یابد.

این عملیات عبارت اند از:

1-    بعد از برداشت  محصول خاک را زیر و رو کنید تا آفات آشکار شوند.

2-    جوی ها و علف هایی را که پناهگاه آفت ها می باشند تمیز کنید.

3-    از رقم های محصولات مقاوم به آفت ها استفاده کنید .

4-    گیاهان زراعی را در زمان مناسب کشت کنید .

5-    از بذرهای سالم استفاده کنید.

6-    تراکم بوته را در هر هکتار افزایش دهید تا چنانچه تعدادی از گیاهان به وسیله آفت ها و بیماری های خاکزی از بین رفتند، به جمعیت ایده آل گیاهان لطمه ای وارد نشود.

7-    توده های تخم آفت ها و لارو gregarious ، کرم برگخوار و سوسک های بالغ را با دست جمع اوری نموده و نابود کنید.

8-    از تله های نوری استفاده کنید.

9-    از چسب های مخصوص روی تنه درختان میوه استفاده کنید تا آفت ها نتوانند از آنها بالا روند.

10-   از حشرات شکارچی و پارازیت و همچنین عوامل کنترل کننده بیولوژیکی مانند Bacilus Thurigensis استفاده کنید.

مدیریت تلفیقی آب و خاک

آبیاری را به گونه ای انجام دهید که از اتلاف آب، فرسایش خاک و آبشویی مواد غذایی جلوگیری شود.

برای نیل به مقصود:

1-    آبیاری را فقط وقتی که لازم است انجام دهید و فقط به مقدار نیاز گیاه آبیاری کنید برای این کار می توان مزرعه را به چند قسمت تقسیم کرده و هر قسمت را جداگانه آبیاری نمود.

2-    از آب اضافی دادن اجتناب کنید تا از آبشویی مواد غذایی به خارج از منطقه ریشه جلوگیری شود.

3-    سطح مزرعه را هموار و صاف کنید .

4-    جداره کانال های آبرسانی را سیمانی کنید تا از نشت آب و اتلاف مواد غذایی جلوگیری شود.

5-    به وسیله ساختن کانال و آب انبار نسبت به ذخیره سازی آب برای استفاده در آینده اقدام کنید.

6-    با زدن شخم در امتداد خط تراز و استفاده از کاه و کلش به همراه سله شکنی می توان تبخیر از سطح خاک را کاهش داده و آب را در داخل خاک ذخیره کنید.

روش های تهیه و ساخت کمپوست

تهیه کمپوست یعنی چه؟

تهیه کمپوست عبارت است از یک سلسله فرآیندهای بیوشیمیایی که طی آن میکروارگانیسم ها مواد آلی زاید، بقایای گیاهی، ضایعات آشپزخانه ، فضولات دامی و ادرار را به کمپوست که یک ماده اصلاح کننده خاک است تبدیل می نماید. محصول نهایی این فرآیند یک کود آلی پوسیده و یکنواخت است که سرشار از مواد غذایی بوده و دارای رنگ سیاه می باشد.

مزایای استفاده از کمپوست در خاک

-        کمپوست ،مواد غذایی میکروبی را تشدید می کند که موجب می شود مواد غذایی خاک آزاد شوند و مورد استفاده گیاه قرار گیرند.

-        نیاز به کود شیمیایی را که گران قیمت و بطور بالقوه سازگار با محیط زیست نمی باشند را  کاهش می دهد.

-        مقدار کربن آلی و ازت خاک را افزایش می دهد و باعث می شود که خصوصیات فیزیکی اصلاح شود . این پدیده ،عکس العمل خاک را نسبت به کودهای شیمیایی بهتر می کند و عملکرد محصول، افزایش خواهد یافت.

-        ساختمان خاک را اصلاح می کند و باعث بهبود خاک و انجام عملیات شخم در آن می شود.

-        ظرفیت ذخیره سازی رطوبت خاک را افزایش می دهد.

-        با اصلاح ساختمان خاک به کاهش فرسایش بادی کمک می کند.

انتخاب محل مناسب برای تهیه و ساخت کمپوست

محل تهیه کمپوست شما باید دارای خصوصیات زیر باشد.

1-    به راحتی قابل بازدید و بازرسی باشد.

2-    در جای بلندی قرار گرفته باشد تا دچار آب گرفتگی نشود.

3-    نزدیک محل دامدارای و منابع آب باشد.

4-    از جاده دور باشد تا از آلودگی سربی و سایر فلزات سمی که به نوبه خود می تواند با آلوده سازی محصولات غذایی،سلامتی انسان و دام را به خطر بیندازد ،در امان باشند.

احتیاط

کمپوست و کودهای دامی منابع اصلی بذر علفهای هرز می باشند. بذر علف های هرز می توانند تا حدودی در مقابل تجزیه میکروبی مقاومت نمایند. بنابراین فقط از کمپوست و کودهای دامی کاملاً پوسیده در مزرعه خود استفاده کنید.

سه روش برای تهیه و ساخت کمپوست

روش اول( روش خانگی)

مواد خام مورد نیاز برای تهیه کمپوست

بقایای گیاهی:

بقایای گیاهی، علف های هرز، شاخ و برگ نیشکر، برگ ها، گیاهان چمنی، خاکستر چوب و سبوس را با هم مخلوط کنید. مواد چوبی و سخت را خرد کنید.

فضولات دامی:

 کودهای دامی و مواد بستر دام را که حاوی لجن اشباع از ادرار می باشد را جمع آوری کنید .

خاکستر چوب:

خاکستر چوب اسیدیته کمپوست را می کاهد و پتاسیم آن را افزایش می دهد.

آب و هوا:

باکتری و قارچ ها به هر دوی این عوامل برای فعالیت خود نیاز دارند.

اندازه حفره مورد نیاز برای ساخت کمپوست

عرض            2 تا 7/2 متر

عمق              75/0 تا 1 متر ( بیش از یک متر نباشد)

طول              3 متر یا بیشتر بر حسب نیاز

مزایای کشاورزی ارگانیک برای محیط زیست

پایداری در مدت زمان طولانی

• خیلی از تغییرات در محیط زیست در دراز مدت اتفاق می افتد . در کشاورزی ارگانیک چون مطابق اکوسیستم رفتار می شود اثر مخربی برای محیط زیست ندارد.
• در مورد خاک نیز در کشاورزی ارگانیک از کمترین شخم، کودهای بیولوژیکی، تناوب کشت مناسب، گیاهان پوششی و . . . استفاده می شود.
• همچنین با بهبود جانوارن مفید خاک و تخمیر مواد آلی ، بافت خاک بهبود یافته و باروری خاک افزایش می یابد و میزان مواد مغذی بیشتری به خاک داده می شود . به همین دلیل فرسایش خاک کم گردیده و تنوع زیستی خاک افزایش می یابد.
• در بسیاری از مناطق کشاورزی ، آب به دلیل مصرف بی رویه کود و سموم آلوده گردیده است و به دلیل اینکه در کشاورزی ارگانیک از این مواد کمتر استفاده می گردد ، آب نیز آلوده نمی گردد.
• برای باروری خاک در کشاورزی ارگانیک از کمپوست ، کودهای حیوانی و کودهای آلی نیز استفاده می گردد.
• برای تولید کودهای شیمیایی باید از منابع تجدید نشدنی مانند نفت استفاده کرد و چون در کشاورزی ارگانیک از این مواد استفاده نمی گردد پس از آلودگی هوا نیز کمتر است.
• همچنین کشاورزی ارگانیک از اثرات گلخانه ای می کاهد . زیرا خیلی از فعالیت های انجام شده در کشاورزی ارگانیک مانند شخم حداقل ، استفاده از گیاهان تثبیت کننده نیتروژن ، بازگرداندن ضایعات کشاورزی به خاک، استفاده از گیاهان پوششی، باعث افزایش بازگشت کربن به خاک گشته و حفظ و ذخیره سازی کربن را باعث می گردد.
• کشاورزان ارگانیک هم نگهبان تنوع زیستی هستند و هم استفاده کننده از تنوع زیستی. مثلاً استفاده از بذور بومی که مقاومت بیشتری نسبت به بیماریها و شرایط بد محیطی دارند،از آن جمله اند.
• در سطوح بالا ،ترکیب گیاهان و حیوانات باعث بهینه سازی مصرف انرژی و بازیافت چرخه مواد می گردد.
• در سطوح اکوسیستم حفظ منابع طبیعی در اطراف کشاورزی ارگانیک و فقدان مواد شیمیایی باعث حفظ حیات وحش می گردد. همچنین آیش گذاری زمین باعث عدم فرسایش خاک و تنوع زیستی می گردد.
• استفاده از فرآورده های اصلاح شده ژنتیکی در کشاورزی ارگانیک جایز نیست. زیرا اثرات فرآورده های اصلاح شده ژنتیکی هنوز به خوبی شناخته نشده اند.
• کشاورزی ارگانیک هدفش تشویق و توسعه تنوع زیستی است و گواهی های تایید ارگانیک این مسأله را نیز در نظر دارند .

منابع :

1-    دانش و فن آوری های مورد نیاز زنان روستایی

2-    دفتر برنامه ریزی رسانه های ترویجی معاونت ترویج و نظام بهره برداری

3-    کشاورزی پایدار، ترجمه دکتر عوض کوچکی، مهندس جواد خلقانی، تألیف: چارلز. ا. فرانسیس کورنلیا، باتلر فلورا لاری. د . کینگ

استاندارد سازی و ایمنی کار

پارامترهای برنامه ریزی در سیستم مونیتور و / یا کنترل الکترونیک

 شرایط اجرایی

 سند سازی مناسب

دستور العمل تولید کنندگان و منابع فنی

محیط کاری مناسب

ابزار اساسی و تجهیزات کارگاه

تجهیزات حفاظت کارکنان(ppe)

الزامات ایمنی کارکنان

ایمنی شنوایی،‌ایمنی چشم، لباس،استفاده از ابزار برقی استانداردهای محیطی و ایمنی مطابق با قوانین محلی،ایالتی و فدرال

سیاست و مراحل کارگاه

کاری که قرار است انجام شود

برنامه ریزی پارامترهای صحیح در سیستم مونیتور و / یا کنترل الکترونیک ماشین

 معیارهای اجرایی

مهارت بدون خطا با استفاده از فرآیند تأیید شده تکمیل می شود.

مهارت در زمان نرخ ثابت ضرب در 25/1 تکمیل می شود.

1-     عینک ایمنی بزنید

2-  از الزامات ایمنی کارکنان در مورد لباس پوشیدن، استفاده از ابزار برقی، تهویه مناسب،‌بلند کردن صحیح اشیاء و شیوه های ایمنی پیروی نمایید.

3-     از استانداردهای ایمنی در مورد حمل و نقل،‌انبارداری و دفع مواد خطرناک مطابق قوانین کاربردی پیروی نمایید.

4-     اطلاعات فنی و بولتن های کاربردی را برای تعیین روند تأیید شده چک کنید.

5-     ابزار،‌تجهیزات و اجزاء لازم برای تکمیل فرآیند کار را ایمن نمایید.

6-     پارامترهای دلخواه مصرف کننده را تعیین نمایید.

7-     این پارامترهای الزامی را مشخص نمایید:

    الف . الزامات تولید کننده.

    ب. نوع و اندازه موتور

   پ.لوازم فرعی ماشین

    ت. نوع و اندازه کشنده

    ث. نیازهای ایمنی

8-     مشخص کنید که چه پارامترهایی طبق دستورالعمل های تولید کنندگان به ماشین وارد می شوند.

     الف. نمایش قابل برنامه ریزی ماشین

    ب. سویچ های ماشین

    پ. کامپیوتر شخصی با نرم افزار مناسب

    ت. واحد تشخیص الکترونیک قابل حمل

    ث. ترکیبی از موارد فوق

 9- پارک کردن ماشین در محل امن با پارکینگ.

10-  از دمای مناسب ماشین و مایعات اطمینان حاصل کنید.

11- اطمینان حاصل کنید که باطری حداقل 11 ولت برق دارد و اتصالات، تمیز و محکم هستند.

12- پارامترهای ورودی، طبق دستورالعمل های تولیدکنندگان تعیین شده باشند.

13- تمام پارامترها را برای تأیید ورودی مناسب، دوباره بررسی کنید.

14- هرگونه دستگاه تشخیصی را از ماشین ،  قطع و جدا سازید.

15- ابزار را به محل مناسب بازگردانید.

16- محیط کار را تمیز کنید.

17- سند سازی صحیح را مطابق سیاست و مراحل کارگاه تکمیل نمایید.

تمام مراحل، طبق دستورالعمل های تولیدکنندگان تکمیل می شود.

ایمنی محیطی از قوانین مناسب پیروی می کند.

نتیجه

سیستم مونیتور و / یا کنترل الکترونیک ماشین،‌به درستی برنامه ریزی می شود.

 فرآیند

عناصر اجرایی به ترتیب صحیح برای تکمیل مهارت فهرست می شوند: البته ،‌ترتیب ممکن است بدلیل دستورالعمل های تولیدکنندگان و / یا سیاست ها و مراحل کارگاه تغییر کند.

ممکن است اجرای تمام وظایف لازم نباشد. وظایف واقعی به تولید کننده و موارد خاص بستگی دارند.

رفع نقص سیستم کنترل الکترونیک معیوب

 شرایط اجرائی

سند سازی مناسب

دستور العمل تولید کنندگان و منابع فنی

محیط کاری مناسب

ابزار اساسی و تجهیزات کارگاه

تجهیزات حفاظت کارکنان(ppe)

الزامات ایمنی کارکنان

ایمنی شنوایی،‌ایمنی چشم، لباس،استفاده از ابزار برقی استانداردهای محیطی و ایمنی مطابق با قوانین محلی،ایالتی و فدرال

سیاست و مراحل کارگاه

 کاری که قرار است انجام شود

رفع نقص سیستم الکترونیک معیوب

 معیارهای اجرائی

مهارت بدون خطا با استفاده از فرآیند تأیید شده تکمیل می شود.

مهارت در زمان نرخ ثابت ضرب در 25/1 تکمیل می شود.

1- عینک ایمنی بزنید

2- از الزامات ایمنی کارکنان در مورد لباس پوشیدن، استفاده از ابزار برقی، تهویه مناسب،‌بلند کردن صحیح اشیاء و شیوه های ایمنی پیروی نمایید.

3- از استانداردهای ایمنی در مورد حمل و نقل،‌انبارداری و دفع مواد خطرناک مطابق قوانین کاربردی پیروی نمایید.

4- اطلاعات فنی و بولتن های کاربردی را برای تعیین روند تأیید شده چک کنید.

5- ابزار،‌تجهیزات و اجزاء لازم برای تکمیل فرآیند کار را ایمن نمایید.

6- تولید کننده ، مدل و شماره سریال ماشین را مشخص کنید.

7- اطلاعات مربوط به کار اجرایی جاری را از اپراتور یا سایر منابع جمع آوری کنید.

    الف. مشخصات کار غیر نرمال

    ب. تعداد مرتبه های بروز خطا

    پ. شرایط کاری در هنگام بروز نقص

    ت. سابقه سرویس ماشین  

8- وضعیت کاری ایمن ماشین را بررسی نمایید.

9-     عیب کاری را مشخص سازید.

10- وضعیت باطری و اتصالات نهایی را چک کنید.

11- چک کنید که دستگاه کنترل الکترونیک د ر هنگام روشن بودن سویچ،‌ولتاژ باطری داشته باشد.

12- حسگرها، دستگاههای کنترل الکترونیک، سویچ ها، اکتواتورها، رابط ها و نسبت ها را طبق دستورالعمل های تولیدکنندگان و با استفاده از این ابزار تست نمایید:

    الف- ولت – اهم متر دیجیتال

    ب- بازکننده بست ها

    پ- کامپیوتر شخصی با نرم افزار مناسب

    ت- دستگاههای تشخیص الکترونیک

    ث- بست ها و آداپترهای مناسب تست کردن

13- از توانایی های شخصی درشناسایی نقایص یا علائم نقایص استفاده کنید.

14- نقایص فعال و / یا خاموش را تعیین کنید.

15- از اطلاعات تست ،‌دستورالعمل های تولید کنندگان و ولت – اهم متر دیجیتال برای چک کردن الکتریکی خاص طبق نقطه نظرهای توصیه شده تست کردن ، استفاده نمایید.

16- نتایج تست را با شاخصه ها جهت تعیین دورة کاری مقایسه نمایید.

17- دستگاههای تشخیصی را از ماشین قطع و جدا نمایید.

18- ابزار را به محل مناسب باز گردانید.

19- محیط کار را تمیز کنید.

20- سند سازی صحیح را طبق سیاست و مراحل کارگاه تکمیل نمایید .

 تمام مراحل، طبق دستورالعمل های تولید کنندگان تکمیل می شوند.

ایمنی محیطی از قوانین مناسب پیروی می کند.

 نتیجه

نقص سیستم کنترل الکترونیک معیوب،‌ شناسایی می شود.

 فرآیند

عناصر اجرایی به ترتیب صحیح برای تکمیل مهارت فهرست می شوند: البته ، ترتیب ممکن است بدلیل دستورالعمل های تولید کنندگان و / یا سیاست ها و مراحل کارگاه تغییر کند.

ممکن است اجرای تمام وظایف لازم نباشد. وظایف واقعی به تولید کننده و موارد خاص بستگی دارند.

 ارزیابی وضعیت کلاچ

 شرایط اجرایی

سند سازی مناسب

دستورالعمل تولیدکنندگان و منابع فنی

محیط کاری مناسب

ابزار اساسی و تجهیزات کارگاه

تجهیزات حفاظت کارکنان (PPE)

الزامات ایمنی کارکنان

ایمنی شنوایی، ایمنی چشم، لباس، استفاده از ابزار برقی استانداردهای محیطی و ایمنی مطابق با قوانین محلی، ایالتی و فدرال

سیاست و مراحل کارگاه

 کاری که قرار است انجام شود

ارزیابی وضعیت سالم کلاچ انتقال نیرو

 معیارهای اجرایی

مهارت بدون خطا با استفاده ا زفرآیند تأیید شده تکمیل می شود.

مهارت در زمان نرخ ثابت ضرب در 25/1 تکمیل می شود.

 1-     عینک ایمنی بزنید.

2-  از الزامات ایمنی کارکنان در مورد لباس پوشیدن، استفاده از ابزار برقی، تهویة‌مناسب، بلند کردن صحیح اشیاء و شیوه های ایمنی پیروی نمایید.

3-      از استانداردهای ایمنی محیطی در مورد حمل و نقل، انبار داری و دفع مواد خطرناک مطابق قوانین کاربردی پیروی نمایید.

4-      اطلاعات فنی و بولتن های کاربردی را برای تعیین روند تأیید شده چک کنید.

5-      ابزار،‌تجهیزات و اجزاء لازم برای تکمیل فرآیند کار را ایمن نمایید.

6-      سند سازی صحیح را برای تعیین اینکه کدامیک را باید ارزیابی کرد- ماشین یا کلاچ- بررسی کنید.

7-      در صورت لزوم ،‌مقدار تمام مایعات ماشین را چک و تنظیم نمایید.

8-      ماشین را تا زمانی که به دمای کاری برسد، روشن نگه دارید.

9-      صداهای غیر طبیعی، ریپ زدن، قفل کردن،‌لرزش ها،‌بوکسووات کردن، لغزیدن و تق تق کردن را بررسی و چک کنید.

10- ماشین را به فضای  بیرون و دور از سایرین و موانع برده و کلاچ انتقال نیرو را چک کنید.

    الف. ترمزها را در حداکثر توان بکار اندازید.

    ب. نیرو را به بالاترین دنده منتقل نمایید.

    پ. ساسات را تا آخر فشار دهید.

    ت. بتدریج کلاچ را درگیر کنید تا موتور خاموش شود.

    ث. در صورتی که موتور خاموش شود و اگر نقص دیگری وجود نداشته باشد، کلاچ قابل استفاده است.

    ج. اگر موتور خاموش نشود و ترمزهای ماشین گرفته باشند، ترمزو/ یا سیستم هیدرولیک، معیوب است .

11- هر نقص و کمبودی را سند سازی کرده و به ناظر اطلاع دهید.

12- ابزار را به محل مناسب برگردانید.

13- محیط کار را تمیز کنید.

14- سند سازی صحیح را طبق سیاست و مراحل کارگاه تکمیل نمایید.

 تمام مراحل، طبق دستورالعمل های تولید کنندگان تکمیل می شوند.

ایمنی محیطی از قوانین مناسب پیروی می کند.

 نتیجه

کلاچ انتقال نیرو از نظر قابل استفاده بودن، ارزیابی می شود.

 فرآیند

عناصر اجرایی به ترتیب صحیح برای تکمیل مهارت فهرست می شوند: البته، ترتیب ممکن است بدلیل دستورالعمل های تولید کنندگان و / یا سیاست ها و مراحل کارگاه تغییر کند.

ممکن است اجرای تمام وظایف لازم نباشد. وظایف واقعی به تولید کننده و موارد خاص بستگی دارند.

دام ها و امنیت غذایی

دام ها نقش بسیار مهمی را در سیستم کشاورزی در کشورهای در حال توسعه بازی می کنند. کمک به فراهم کردن غذا و درآمد، قدرت کشش در مزرعه، تأمین کود و اصلاح کنندگی خاک، انرژی خانگی و زمینه ای برای مستعد کردن پسماندهای غیرلازم محصولات به شکل مناسب دیگری از این جمله است. دامپروری یک صنعت مهم است. 12 درصد از جمعیت دنیا برای گذران زندگی منحصراً وابسته به پرورش دام می باشند.

پرورش دام برای غذا:

پرورش دام سهم مهمی از مواد غذایی را در کشورهای در حال توسعه بوجود می آورد. به علاوه تولیدات دامی به سرعت افزایش می یابد. در 20 سال گذشته، تولید غلات در کشورهای در حال توسعه 78 درصد و تولید ماهی 113 درصد افزایش یافته است. در حالی که تولید گوشت 127 درصد و تولید تخم مرغ 331 درصد رشد داشته است.

بیشترین افزایش در تولید گوشت ،حاصل پرورش ماکیان و خوک بوده است. همچنین بسیاری از مردم در کشورهای در حال توسعه از عهده تهیه و خرید تولیدات دامی برنیامده اند. در نتیجه سرانه مصرف گوشت فقط 7/17 کیلوگرم در سال است، که قابل مقایسه با مصرف 6/81 کیلوگرم مصرف سرانه گوشت در کشورهای توسعه یافته نمی باشد. حدود 60 درصد پروتئین رژیم غذایی در کشورهای توسعه یافته از تولیدات دامی فراهم می شود، در حالی که فقط 22 درصد پروتئین رژیم غذایی در کشورهای در حال توسعه از این طریق تأمین می شود. از اینرو فضای قابل توجهی برای توسعه تولیدات دامی وجود دارد.

به علاوه توسعه تولیدات دامی می تواند مشکلات را در کشورهای در حال توسعه افزایش دهد. اما این درست است که تولیدات دامی، برتری های متعددی را نسبت به غلات عرضه می کند.

 برای مثال:

-         گوشت و شیر می تواند در یک دور سالانه تولید شود و کمتر از غلات، میوه ها و سبزیجات تحت تاثیر فصل است.

-         دام ها به خصوص انواع کوچک آنها می توانند برای غذا یا درآمد در زمانی که تقاضا زیاد است ذبح شوند.

-    شیر و گوشت می توانند کنسرو شوند. شیر به عنوان کره، کشک و یا پنیر و گوشت بوسیله خشک کردن، نمک زدن، دود دادن و عمل آوری کردن نگهداری می شوند.

تولیدات گوشت در کشورهای توسعه یافته

دامها به عنوان منبع انرژی(توان کار)،درآمد و اقتصاد:

دام ها نقش مهمی را در اقتصاد، هم در سطح مزرعه و هم در سطح ملی بازی می کنند. آنها برای کشاورز امکانات زیر را فراهم می کنند:

-         دارایی نقدشدنی

-                  مصونیت در مقابل ورشکستگی

-       وسیله ای برای کاهش ریسک مربوط به محصولات زراعی هنگامی که یک سیستم مزرعه دارای مختلط( زراعت و دامپروری) وجود دارد.

-                  منبعی برای درآمد زیادتر.

-                  منبعی برای درآمد منظم حاصل از فروش شیر و گوشت.

-    توان کششی و حمل و نقل به صورت استفاده در مزرعه خود کشاورز و یا به صورت اجاره دادن و فرصتی برای افزایش استخدام در مزرعه یا بیرون آن.

در سطح ملی، افزایش تولیدات دامی، نیاز فراوان به واردات را کاهش خواهد داد. با کاهش سوبسید در کشورهای پیشرفته و با برقراری نرخ واقعی مبادلات، برای گسترش صنایع لبنیاتی زمان مناسبی است.

آیا دام ها آسیب به محیط زیست را گسترش می دهند؟

-         تقاضا برای چراگاه علت قطع درختان جنگلی است. این موضوع در آمریکای جنوبی اتفاق افتاده است.

-    چرای بی رویه در اراضی نیمه خشک، پوشش گیاهی را تخریب می کند و محیط را به سمت کویر زایی هدایت می کند. همچنین این امر کاملاً درست است که میلیونها چوپان در آفریقا برای بقای خود وابسته به دامها هستند. در مناطقی که تولید محصولات زراعی ناممکن و یا مخاطره آمیز است، خسارات می تواند، بوسیله حمایت بهتر از دامپروری پایدار تقلیل یابد.

تذکر: براساس توانایی خاک و آب و هوا، اراضی بسیاری فقط مناسب چراگاه هستند. در حقیقت چراگاه پایدار در اراضی وسیعی گسترش یافته است و 4/3 بیلیون هکتار را اشغال کرده است.

-    برداشت بیش از اندازه باعث فرسایش خاک می شود. در مواقع لزوم دامها می توانند از علوفه و درآخور تغذیه شوند. در موقعیتی که آنها کود ارزشمند را برای غنی سازی خاک و اصلاح آن فراهم می کنند.

-    دام ها، غلات را می خورند، در حالی که ممکن است بهتر باشد این غلات مستقیماً به مصرف انسان برسد. در کشورهای پیشرفته، اغلب غلات به دامها خوردانده می شود، در حالی که روستائیان فقیر در کشورهای در حال توسعه نمی توانند از عهده خرید چنین غلات مازادی برآیند. به علاوه دامها می توانند بوسیله غذاهای جایگزین مانند کاه غنی شده با اوره، ملاس یا نیشکر خرد شده تغذیه شوند. در حقیقت دامها وسیله بسیار مناسبی برای تبدیل نباتات غیرقابل استفاده هستند و محصولات زراعی را به مواد پرارزشی مانند شیر و گوشت تبدیل می کنند.

دام برای کشاورزی پایدار

سیستم مزرعه دارای مختلط که شامل پرورش دام باشد، دارای مزایایی نسبت به کشاورزی بر اساس فقط تولیدات زراعی و باغی می باشد.

سیستم مختلط دامنه بیشتری از محصولات را تولید می کند، ریسک را کاهش می دهد و دارای بهره وری بیشتری نسبت به سیستم هایی است که منحصراً بر تولید محصولات زراعی یا دامی تکیه می کنند. یک دلیل برای مزیت سیستم مختلط این است که دام می تواند با تفاله محصولات و دیگر پسمانده ها تغذیه شود که در غیر این صورت این مواد به عنوان زباله و یک مشکل مطرح می باشند.

برای مثال دام می تواند با کلش، میوه ها و دانه های معیوب، مواد زائد خانگی، باقیمانده کنسروها و آب میوه ها و مواد زائد ناشی از فرآوری ماهی و دیگر محصولات تغذیه شود.

پرورش توأم دام و تولید محصولات زراعی و باغی اجازه می دهد که مواد مغذی چرخه ای را با کارآیی بیشتر در مزرعه طی کنند. کود دامی یک کود ارزشمند است که شامل 8 کیلوگرم نیتروژن، 4کیلوگرم فسفر و 16 کیلوگرم فسفات در هر تن است. اضافه کردن کود دامی به خاک نه فقط آن را حاصلخیز می کند، بلکه ساختمان آن را بهبود می بخشد و نگهداری آب را افزایش می دهد.

در جاهایی که دامها برای چرای پوشش گیاهی استفاده می شوند، هزینه کنترل علفهای هرز شدیداً کاهش یافته است، مثلاً در مالزی برای کاهش هزینه کنترل علفهای هرز در زیر درختان نارگیل و نخل از دام استفاده می شود که باعث کاهش هزینه تا 40 درصد شده است. در کلمبیا برای کنترل علف های هرز نیشکر از گوسفند استفاده می شود.

از توان کششی دامها برای کشت و کار، حمل و نقل، کشیدن آب و تأمین توان برای تجهیزات فرآوری غذا در گستره وسیعی استفاده می شود. استفاده از توان کششی دامها نیاز به مبادلات خارجی را برای خرید تراکتورهای گران قیمت و سوخت کاهش می دهد. تخمین زده می شود که کشت و کار 52 درصد از اراضی کشت شده در کشورهای در حال توسعه (به استثنای چین) با استفاده از توان کششی حیوانات است.

هرچند استفاده از نیروی کششی دام ها برای کشت اراضی موجب سنگینی آنها می شود ولی بطور بالقوه حاصلخیزی خاکها را برای تولید محصولات افزایش می دهد. و نهایتاً کود گاو یک سوخت ارزشمند برای پخت غذا و گرم کردن خانه در بسیاری از کشورها می باشد. در صورتی که مدفوع گاو سوخته شود، حاصلخیزی خود را از دست می دهد، استفاده از آن برای سوخت، تقاضا برای چوب و سوخت های فسیلی را کاهش می دهد. خاکستر آن می تواند به عنوان یک کود مورد استفاده قرار گیرد. متناوباً کود می تواند برای تولید گاز متان یا بیوگاز مورد استفاه قرار گیرد. حدود 25 کیلوگرم از مدفوع تازه گاو یک متر مکعب بیوگاز تولید می کند که انرژی لازم را برای تولید نور، گرما و انرژی فراهم می کند.

مدیریت ماشین های کشاورزی

انتخاب ماشین های کشاورزی

همراه کردن یک سیستم ماشینی ایده آل با سایر فعالیتهای کشاورزی چندان ساده نیست .تجهیزاتی که دریک سال به بهترین نحو کار میکنند ممکن است در سال بعد به خاطر تغییرات در شرایط جوی یا تغییر درعملیات های تولید محصول به کار نیایند .

 پیشرفت درطراحی سیستمهای ماشین، تجهیزات قدیمی را بلا استفاده می نمایند و ممکن است تعداد متر مربعهای کشت شده یا مقدار نیروی کار موجود تغییر نماید چون بسیاری از این متغیرها غیر قابل پیش بینی اند .

هدف مدیر باید فراهم نمودن سیستمی باشد که به اندازه کافی انعطاف پذیر بوده تا در برابر گستره وسیعی از شرایط جوی و تولیدی قابلیت انطباق داشته باشد و در عین حال هزینه های بلند مدت و ریسک های تولید محصول را حداقل نماید .جهت بر آورده ساختن این اهداف پرسش های اساسی متعددی باید پاسخ داده شوند .

عملکرد ماشین :

نخست اینکه هر قطعه از ماشین باید به طور کافی و مطمئن تحت شرایط گوناگون عمل نمایند ،در غیر این صورت علاوه بر هزینه هایش، سرمایه گذاری ضعیفی خواهد بود .آلات  و ابزار کاشت محصول باید یک بستر بذری و رضایت بخش را آماده نمایند .و درعین حال به حفظ رطوبت ، از بین بردن رشد علفهای هرز اولیه ، و حداقل نمودن قابلیت فساد ، بپردازند . کشاورزان و بذر کاران باید تعداد مکانهای ثابتی از بذرها را فراهم نموده و استفاده درستی از مواد ضد آفات و کودها داشته باشند .

تجهیزات برداشت محصول، در عین حداقل نمودن هزینه ها ،باید محصولی سالم وتمیز را برداشت نمایند .

عملکرد یک ماشین اغلب بستگی به مهارت راننده آن یا شرایط جوی و خاک دارد.  با این  وجود  تفاوت های موجود در میان ماشین ها را می توان از طریق آموزش های کشاورزی ، گزارشات تحقیقی وتجارب شخصی ، ارزیابی نمود .

هزینه های سیستم های ماشینی :

به محض اینکه گونه خاصی ازماشین های کاشت ، داشت ، کنترل علف های هرز وبرداشت محصول انتخاب شد ، باید به پرسش نحوه حداقل سازی هزینه های سیستم ماشینی پاسخ گفت .

ماشینی که برای یک موقعیت کشاورزی بخصوص بزرگ است ،دربلند مدت هزینه های ماشینی غیر ضروری زیادی را تحمیل خواهد کرد. از طرف دیگر ماشینی که بسیار کوچک باشد ممکن است باعث کاهش محصول یا تقلیل کیفیت محصول گردد .

هزینه مالکیت

هزینه های مالکیت ماشین شامل تغییرات برای استهلاک ، سود سرمایه گذاری، مالیات ، بیمه و اسکان ماشین ها می باشد. این هزینه های با افزایش اندازه و سرمایه سیستم ماشینی به طورمستقیم افزایش می یابد.

هزینه های انجام عملیات

هزینه های عملیاتی دربردارنده  هزینه های سوخت ، روشنایی و تعمیرات است. هزینه های عملیاتی در هر متر مربع اندک تغییراتی با افزایش یا کاهش اندازه ماشین دارند. استفاده از ماشین های بزرگتر، هزینه سوخت و روشنایی بیشتری را درهرساعت تحمیل می نماید .

 اما این مسئله اساسا با این واقعیت که تعداد مترمربع های بیشتری درهر ساعت پوشانده خواهدشد توجیه میشود. موارد فوق در مورد هزینه تعمیرات نیز صحیح می باشد

بنابراین ، هزینه های عملیاتی ،از اهمیت کمتری به هنگام تصمیم درمورد این که چه اندازه ای از ماشین بهترین تناسب را با عملیات ویژه کشاورزی دارد، برخوردارند .

هزینه های نیروی کار

به همان صورت که ظرفیت ماشینی ارتقا می یابد تعداد ساعت مورد نیاز برای تکیمل عملیات مختلف کشاورزی در  منطقه مورد نظر ، کاهش می یابد.

درصورتی که نیروی کار به طور ساعتی یا پاره وقت برای راه اندازی و کار با ماشین استخدام شود، بهتر از پرداخت نرخ دستمزد به علاوه هزینه هر یک از سایر سودهایی است که ممکن است با هزینه نیروی کار  فراهم شود .

 اگر یک کارگر استخدام شود که بر مبنای دستمزد ثابتی با ماشین کار می کند مورد استفاده قرار گیرند ، بهتر است نیروی کار بر مبنای هزینه فرصت ارزیابی شده یا نرخ بازگشت سرمایه ای که میتواند کسب نماید برآورد شود .

هزینه درمانی

دربسیارری ازموارد ، کیفیت و تولید محصول تحت تاثیر تعداد روزهای کاشت ، و برداشت قرار دارند . این امر نمایانگر یک هزینه پنهان در ارتباط با ماشین های کشاورزی است ، که از اهمیت زیادی برخوردار است .  ارزش این زیان های محصول معمولا به نام هزینه های زمانی شناخته میشود .

مجموع کل هزینه های ماشین

شکل 1 نشان دهنده اثری است که با تغییر در اندازه ماشین موجب ایجاد هزینه در هر موقعیت بخصوص می گردد .

برای ماشین های بسیار کوچک نسبت به مترمربع محصول افزایش ناچیزی دراندازه ماشین می تواند هزینه های زمان ونیروی کار را به طور قابل ملاحظه ای کاهش دهد ، که برای بیش از مقدار متعادل کننده هزینه های ثابت بیشتر کافی است. اما بهمان اندازه که اندازه ماشین رو به افزایش می گذارد، صرفه جویی در هزینه زمانی کاهش یافته و به دنبال آن ، مجموع کل هزینه ها رو به افزایش می گذارد. پس یک هدف از انتخاب ماشین ، انتخاب ماشین درگستره سایز واندازه ای است که در آن مجموعه کل هزینه های ماشین به حداقل می رسند .

تاریخ های کاشت و برداشت محصول

مطالعات دراز مدت نشان میدهند که محصولات ذرت از هنگامی که عملیات کاشت پس از 10 تا 14 ماه انجام شود، به طورقابل ملاحظه ای شروع به کاهش می کنند که درشکل 2 نشان داده شده است . ممکن است تاریخ های دقیق هر ساله تغییر یابند .

درحدود  درصد بالایی ازمحصول ذرت منطقه LOWAS به طور طبیعی تا این زمان کاشت می شود

یک دلیل برای کاهش در محصول ذرت دیر کاشته شده این است که واحدهای گرمازا ، کمتری وجود داشته و این برنرخ رشد وتوسعه محصول تاثیر میگذارد.

 این که چه مقدار زودتر شروع به کشت نماییم ،مستلزم بررسی زیادی است .شرایط ایده آل عبارتند از

دمای خاک  یا بیشتر درعمق کاشت محصول و یک پیش بینی جوی 5 روزه مطلوب دراکثر نواحی LOWAS.

 درصورتی که شرایط و دمای خاک مطلوب باشد 10روز پایانی ماه اوریل برای آغاز عملیات کاشت بسیار سودمند است. درماه می ملاحظات عمده ای در مورد شرایط و موقعیت بستر خاک باید مورد توجه قرار گیرد.

برخی ریسک ها نیز درمورد کاشت زود هنگام مطرح است. گاهی اوقات کاشت مجدد ضروری میشود، اما منافع بلند مدت این عمل بیشتر از هزینه های آن خواهد بود .

 ارزش افزوده ناشی از کاشت زود هنگام ذرت عبارت است از کاهش سطوح رطوبت بذر در زمان برداشت و به دنبال آن کاهش هزینه های خشک نمودن محصول. موارد مشابهی در مورد گونه های کاشت دانه سویا نیز می توان گفت :

 زمان ایده آل برای کاشت گونه های انطباقی دانه سویا بین 1تا 15 ماه می است درصورتی که کاشت پس از حدود 20 می صورت گیرد کاهش در مقدار محصول تولیدی دور از ذهن نخواهد بود (شکل 3)

زیان های زمانی هنگام برداشت محصول عمدتا به دلیل افت سالیانه بیشتر ، شخم زدن زمین می باشند .

باید این ضرر ها را با هزینه خشک کردن دستی دانه های محصول برداشت شده از یک سطح رطوبتی بیشتر از سطح مورد نیاز برای ذخیره سازی ایمنی ، متعادل نمود .

برخی زیان های برداشت محصول به دلیل سرعت بیش از اندازه ماشین کمباین یا انطباق ضعیف ماشین با شرایط می باشد .

3. برآورد محصول دانه سویا به صورت درصدی ازحداکثر تا تاریخ کاشت

عوامل اثر گذار بر روی  اندازه ماشین مورد نیاز

باید توصیه ها و پیشنهادات سیستم ماشینی بر مبنای خصوصیات تک تک زمینهای کشاورزی ، باشند . فاکتورهای ذیل بر انتخاب ماشین اثر گذار بوده و به دلیل اهمیت موضوع مورد بحث و بررسی قرار می گیرند .

تعداد مترمربع محصول

هر چه؛ مقدار متر مربع بیشتری از زمین کشت شود ،ماشین های بزرگتری مورد نیاز است، تا اطمینان حاصل شود که عملیات کاشت و برداشت محصول دریک مدل زمان بندی شده مناسب تکمیل شده اند .

درصورت وجود تراکتور و راننده اضافی از دو یاچند ماشین بهره ببریم .

تامین نیروی کار

مقدار متر مربع هایی که در هروز تکمیل میشوند ، مقیاس اساسی تری از ظرفیت ماشین نسبت به پهنا و متر مربع ماشینی است که درهر ساعت تکمیل میگردند.

 افزایش میزان نیروی کار با استخدام افراد بیشتر و یا با کار بیشتر درطول دوره های اساسی ، احتمالا طریق ارزان تری ازظرفیت گسترش ماشین می باشد .

به علاوه ، هزینه نیروی کار اضافی ، تنها مستلزم این است که درهمان سالهایی که واقعا به کارگرفته میشوند محاسبه گردد. درحالیکه هزینه سرمایه گذاری بر روی ماشینهای بزرگ تر بلافاصله بعد از انجام سرمایه گذاری محدود میگردد . از سوی دیگر ممکن است نیروی کار اضافی همواره در صورت لزوم در دسترس نباشد و کارکردن برای ساعتهای طولانی درچندین روز نمایانگر یک خطر ایمنی و سلامت خواهد بود .

عملیات های آماده سازی زمین

تعداد روزهایی که یک زمین کشاورزی قبل ازعملیات کاشت نیاز دارد تا آماده وتکمیل گردد، بستگی به تعداد عملیات های جداگانه کامل شده درهر مترمربع دارد. با کاهش تعداد عملیات های آزمایشی انجام شده یا انجام بیش از یک عملیات دریک زمان، به طور اثر بخشی مقدار ظرفیت ماشینی مورد نیاز برای تکمیل فعالیت های زمین در زمان  ممکن را، کاهش می دهد .

ترکیب محصول

تنوع محصولات منجر به گسترش دوره های زمانی می گردد که برای تکمیل عملیات های کشاورزی اساسی است به طور مثال ، کاهش محصولات به دلیل آغاز دیرهنگام عملیات کاشت دانه سویا نسبت به ذرت است .

عملیات برداشت محصول نیز می تواند در دوره های زمانی طولانی تری تکمیل گردد و بنابراین تولید بیش از یک یا دو محصول، ظرفیت ماشین مورد نیاز برای تعداد متر مربع محصول ارائه شده را کاهش دهد. اگر چه ممکن است این امر مستلزم خرید انواع ماشین های اضافی علی الخصوص بری عملیات برداشت نیز باشد.

شرایط جوی

الگوهای آب وهوایی ، تعداد روزهای مناسب برای کاربردی  زمین را در دوره های زمانی ممکن درهر سال تعیین میکنند. اگرچه شرایط دقیق جوی در مدت زمانی طولانی قبل از آغاز عملیات ،قابل پیش بینی نیست ،تا به انتخاب ماشین کمک کند اما از سوابق جوی گذشته می توان به عنوان راهنما استفاده نمود .

انتشارات دانشگاه ایالتی iowa تعداد روزهای مناسب کشاورزی پیشبینی شده برای دوره های مختلف  درطول سال را درهریک ازمناطق نه گانه ایالتی گزارش شده  برای تولید محصول فهرست نموده است .

با یک محاسبه سرانگشتی ، شرایط جوی مساعد برای کار بروی زمین درحدود 60 درصد از زمان فصل بهار و حدود 75 درصد از زمان فصل پائیز میباشد.

 این محاسبه بدون درنظر گرفتن  روزهای تعطیل رسمی ، یکشنبه ها ، یا سایر رویدادهاست .انتخاب ماشین بر مبنای الگوهای آب وهوایی دراز مدت می باشد ،حتی اگر منجر به ظرفیت ماشین اضافی دربرخی سالها و عدم کفایت ظرفیت ماشینی در سایر سالها گردد .

مدیریت مخاطره وریسک

نوسانات در تعداد و مسیر روزهای مناسب از یک سال به سال دیگر باعث می شوند هزینه های زمانی حتی زمانی که سری ماشین ها ، تعداد متر مربع محصول وتامین نیروی کار تغییرنمیکند ، متغیر باشند.

 سرمایه گذاری درماشین های بزرگ تر می تواند تغییر پذیری هزینه های خالص ماشین الات را به اطمینان از اینکه محصولات در زمان مناسب حتی سالهایی که درآن روزهای کاری مناسب ، اندک هستند ، کاهش دهد .

هزینه های ثابت ماشین الات با ماشین های بزرگتر ، بیشتر می شوند. اما با عدم تغییر سری ماشین آلات نوسانات چندانی نخواهد داشت .

کشاورزان با تقاضای جریان نقدی ثابت زیاد ، مثل پرداخت های رهن و اجاره زمین ، ممکن است در هزینه های ثابت ماشین آلات زیاد نسبت به سایرافراد برای اطمینان یافتن از عدم آسیب دیدن زیان های محصول متداول به  دلیل کاشت دیر هنگام و برداشت درسالهای اصلی به مبلغ بیشترینیاز داشته باشند .

اندازه ماشین الات چه مقدارباید باشد ؟

یک راه برای اندزه گیری ظرفیت یک سری از ماشین آلات عبارت است از تعداد روزههای کاری موردنیاز برای تکمیل عمیات های کشاورزی ، این امر بستگی به تعداد متر مربع های محصول عملیات های ماشینی انجام شده، اندازه ماشین آلات به کاررفته ،و موجود بودن نیروی کار دارد .

در مطالعاتی که اخیرا درISU انجام گرفت مجموع کل هزینه های ماشین آلات برای زمین های کشاورزی IOWA شامل ارزش زیانهای زمانی ، برای تعدادی از ترکیبات ماشینی متفاوت بر آورده شده بودند .

اثرات تغییر در تعداد مربع های محصل و عرضه نیروی کار تحت هر یک ازشرایط سری ماشین آلات برای این که کدام مجموع هزینه ها کمترین بودند ، مقایسه و شناسایی  شده بود .

 دربرخی موارد ، سریهای متعدد ماشین آلات تقریبا حداقل هزینه های یکسانی را ارائه دادند .

در تقریبا هشتاد درصد از موارد آزمون شده سریهای ماشین آلات با حداقل هزینه قادر بودند تا همه عملیات های آمایش و کاشت زمین را حدود 20 تا 25 روزتکمیل نمایند .

یک محاسبه سرانگشتی مناسب برای کشاورزانی که می خواهند ظرفیت ماشینی کافی برای کاهش مخاطره داشته باشند ، به همراه حفظ مجموع هزینه ها درسطح حداقل ، باید قادر باشد عملیات آمایش وکاشت در حدود 20 روز تکمیل نمایند .

در جایی که کمتر از یک فرد تمام وقت، برای راه اندازی ماشین الات ،  موجود باشد ، هدف 25 تا 30 روزه برای تکمیل عملیات کاشت و آمایش زمین اغلب هزینه ها را حداقل ، خواهد نمود .

از طرف دیگر ، فرضهایی با 2 تا 3 اپراتور ماشینی تمام وقت می توانند برای تکمیل کار در کمتر از 20 روز هدف گذاری شود .

 سریهای ماشین آلاتی که مجموع کل هزینه های ماشین الات را حداقل نمودند در اغلب موارد قادر بودند تا عملیات برداشت محصول ذرت و سویا را در 25 تا 30 روزتکمیل نمایند .

 با کار در فصل بهار ، برای کشاورزان که کاهش مخاطره برایشان مهم است باید کمترین حد انتهایی این دوره زمانی را به عنوان هدف در نظر بگیرید. اگرچه زیانهای محصول ناشی از برداشت دیر هنگام محصول ، به طور  کلی شدیدتر ازکاشت دیرهنگام محصول نیستند . ممکن است تعداد ترکیبات ماشینی متفاوتی اجازه دهند تا کار بروی زمین در تعداد روزهای یکسانی، تکمیل گردد .

جهت استفاده  همزمان از ظرفیت ماشین آلات مهم است تا به طور صحیحی اندازه ماشین الات با قدرت تراکتور هماهنگ گردند .

استفاده از تراکتورها با قدرت اسب بخاری فراتر از تراکتورهای اجرای عملیات، باعث استهلاک زیاد و هزینه های سود می شود .

در حالی که استفاده از اسب بخار بسیار اندک، ممکن است باعث از کارافتادگی سریعتر موتور گردد .

ممکن است برخی زمین های کشاورزی با مقدار متر مربع کافی ، انعطاف پذیری بیشتری را  از مقدار ظرفیت ماشینی موجود ،فراهم و احتمالا مجموع هزینه ها را کاهش دهند .

ظرفیت زمین

جهت برنامه ریزی تعداد روزهای مورد نیاز برای انجام عملیات های کشاورزی ، ضروری است تا ظرفیت زمین هر عملیات را بدانیم .

معمولا ظرفیت زمین در متر مربع های تکمیل شده در ساعت اندازه گیری شده و تحت تاثیر گستردگی، سرعت و کارائی زمین قرار می گیرد.

گستردگی زمین به سطح کاری اثر بخشی اجرای عملیات ها ، به استثنای موارد مشترک ، بازگذاشته ودر مقیاس فوت اندازه گیری می شود. سرعت که در مقیاس مایل در ساعت اندازه گیری میشود به سرعت ایمن عملیات تحت شرایط نرمال کاری باز میگردد.

 این مورد پاسخگوی کاهش سرعت بازگشت به ابتدا و انتهای زمین  نمی باشد.

 کارائی زمین ، ظرفیت واقعی زمین است که به صورت درصدی از حداکثر ظرفیت اسمی بدون موارد مشترک کاهش برای بازگشت یا توقف برای انطباق ماشینی ، پرکردن مخازن ، خالی نمودن ناودان وانجام تعمیرات جزئی ، محاسبه میشود.

 فرمول برآورد ظرفیت زمین متر مربع درهر ساعت عبارت است از :

متر مربع در هر ساعت 14=25/8 ÷ 80% × mph 6×24 فوت

مقادیر پیشنهادی برای براورد ظرفیت زمین درجدول 1امده است برای براورد ظرفیت زمین مورد نیاز جهت تکمیل یک عملیات زمینی اصلی درتعداد برآورد  ظرفیت زمینی درجدول 1آمده است

برای براورد ظرفیت زمین مودر نیاز جهت تکمیل یک عملیات زمینی اصلی در تعداد روزهای مشخص ازفرمول زیر استفاده کنید :

( مقدار ساعت × در هر روز × روزهای موجود ) ÷ متر مربعی که باید پوشانده شود = ظرفیت زمینی مورد نیاز

به طور مثال برای ترکیب 900 متر مربع ذرت از 20روز ، 12 ساعت برداشت محصول در هر روز ، مستلزم ظرفیت زمین به مقدار ذیل خواهد بد :

متر مربع درهر ساعت ( 75/3 = 12 ساعت × 20 روی ) ÷ 900 متر مربع

سپس می تواند حداقل گستردگی زمین برای اجرای عملیات را با تبدیل فرمول ظرفیت زمین به صورت ذیل محاسبه نمود .

( کارایی زمین × سرعت ) ÷ ( ظرفیت زمین × 25/8 ) =گستردگی

برای مثال فوق ، اگر کمباین در 3 مایل در هر ساعت با 70 درصد کارایی زمین کار کند ، حداقل گستردگی عبارت است از :فوت 7/14 = (70%× 3 مایل درساعت ) ÷ ( ساعت / متر مربع 75/3 × 25/8 )

حداکثر گستردگی تقریبا به اندازه یک سری ردیف ذرت 30 اینچی است

هماهنگی قدرت تراکتور و اندازه اجرای عملیات

هنگام اجرای عملیات های آمایشی و کاشت ، اندازه ماشینی که می توان استفاده نمود اغلب به اندازه تراکتور موجود محدود می گردد.

 میزان اسب بخار مورد نیاز برای اجرای یک عملیات اصلی بستگی به گستردگی اجرای عملیات سرعت زمینی نیاز به تجهیزات و شرایط خاک دارد. فرمول کلی برای برآورد مقدار اسب بخار مورد نیاز که بر حسب PTO اندازه گیری شده عبارت است از :

375÷ عامل خاک × (lbyft) تجهیزات × (mph) سرعت × (فوت ) گستردگی  = PTO_hp

عوامل خاک عبارتند از :

خاک نرم 5/1 خاک آمایش یافته 8/1 خاک وشن و ماسه 1/2

جدول 1 نشان دهنده تجهیزات برآروردی برای عملیات های خاکی است به طور مثال یک دیسگک دو پشته 24 فوتی متحرک در mph 6 درخاک نرم با تجهیزاتی poung /Ft  از گستردگی نیازمند اسب بخار pto به شرح ذیل خواهد بود .

Pto_hp 115=375÷ (5/1 × blft / 200 × mph 6 × ft 24 )

برای برخی از عملیات های با گستردگی زیاد ، تجهیزات مورد نظر به شکل تعداد اندازه ها ، میله ها یا ردیف ها بجای فوت ، اندازه گیری میشود .

روزهای مورد نیاز برای کشت وکار

جدول زیر را میتوان برای برآورد و تخمین تعداد روزهای مورد نیاز برای کشت جهت کاشت ، داشت و برداشت دریک فعالیت کشاورزی به کار برد ستون 1 کلیه فعالیت های کشاورزی که پیش ازکاشت محصول باید انجام شود ، را فهرست کنید.

این موارد شامل بهاره و پائیزه ، کاربرد شیمیایی و کاشتن بذرهای کوچک یا علوفه میشوند .استفاده از روشهای سنتی شامل این موارد نمی شود .

ستون 2 . مجموع کل تعداد متر مربع هایی که باید توسط هر عملیات پوشانده شود را فهرست کنید و به خاطر داشته باشید.

 اگر در برخی متر مربع ها عملیات یکسانی بیش از یک بار بر روی آنها انجام میشود مقدار مترمربع ها را درتعداد مراتب تکرار شده ضرب نمایید .

ستون 3. سایز ماشین های مورد استفاده برای کلیه عملیات ها را فهرست کنید .

ستون 4. ظرفیت شکست هر ماشین را در هر مترمکعب در هر ساعت فهرست نمایید. توصیه هایی در این زمینه درجدول 1 آمده است ممکن است درصورت داشتن اطلاعات، مناسبتر باشد که مستقیما به ستون 6 رفته و مقدار متر مربع پوشانده شده در هر روز را وارد نمایید.

ستون 5 تعداد ساعت کار موجود در هر روز روی زمین برای انجام هر یک از عملیات های کاشت و فرایندهای پیش ازکاشت را وارد نمایید .

نقش ترویج در کشاورزی پایدار

(گردآوری:دانشجوی کارشناسی دانه های روغنی)

مقدمه:

کشاورزی به مفهوم راهها وروشهای بهره برداری از منابع آب وخاک و انرﮊی و ... در جهت تامین نیازهای غذایی و پوشاک انسانها همواره در طول تاریخ پایه واساس بسیاری از تحولات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در سرتاسر جهان بوده و هست. به طوری که امروزه کشاورزی و توسعه کشاورزی به عنوان موتور محرکه و نیروی پیش برنده توسعه به طور عام و توسعه روستایی به طور خاص می باشد،در حالیکه خود توسعه کشاورزی نیز به اهرم توانمندی به نام ترویج کشاورزی نیازمند است. هر دوی این مفاهیم امروزه دچار تغییر وتحولات شدیدی می باشند به طوریکه کشاورزی شدیدا با بحث پایداری در چالش می باشد و ترویج نیز به تبع آن تحولات ساختاری و کارکردی بسیاری را به خود دیده است. این قسمت به بررسی مفاهیم واندیشه های پایداری در کشاورزی می پردازد وبدنبال آن تغییرات ساختاری وکارکردی ترویج را در جهت حمایت از پایداری در کشاورزی مورد بررسی قرار می دهد.

لغت پایدار برشرایط یکنواخت و با ثبات دلالت دارد . شرایط یکنواخت افق های دور دست را در بر می گیرد . عدم شناخت و اطلاعات کافی و فقدان تفاهم در مورد منابع ، آب و هوای جهان و تنوع آن ، تکنولوژی آینده ، نقش مردم در کشاورزی و رابطه کشاورزی با محیط باعث شده است که پیش گویی در رابطه با آینده کشاورزی مشکل باشد .

کشاورزی پایدار نوعی کشاورزی است که در جهت منافع انسان بوده ، کارایی بیشتری در استفاده از منابع دارد و با محیط در توازن است . به عبارتی کشاورزی پایدار باید از نظر اکولوژیکی مناسب ، از نظر اقتصادی توجیه پذیر و از نظر اجتماعی مطلوب باشد .

ظهور کشاورزی پایدار:

به طور کلی (Sheferd 1998) معتقد است که در زمینه توسعه روستایی چهار تحول و پیشرفت نظری عمده صورت گرفته است که عبارتند از: 1- توسعه کشاورزی پایدار 2- نهادها و موسسات پایدار محلی 3- دگرگونی بنیادی در رهیافت های مبتنی بر پروﮊه 4- دیدگاههای مربوط به جنسیت .

همانطور که در بالا اشاره شد در بستر این تغییر پارادایم در توسعه روستایی بحث پایداری در کشاورزی حضوری جدی یافت ، بطوریکه امروزه یکی از جنبه های مهم در توسعه پایدار ، کشاورزی پایدار است . در زمینه کشاورزی علت اصلی ظهور پایداری را می توان در تاریخ اجرای برنامه های انقلاب سبز و کشاورزی مدرن و انتقادات وارد بر آن جستجو نمود . به طوریکه در اکثر قریب اتفاق مناطقی که در آنها فناوری های انقلاب سبز تولید را افزایش داده بوند ،اثرات زیست محیطی و اجتماعی معکوسی پدید آمده است.از جمله این مشکلات عبارتند از:

آلودگی آب از طریق آفت کشها ، نیتراتها، از دست رفتن خاک و تلفات دام ، صدمه زدن به حیات وحش ،اختلال در زیست بومها و ایجاد مشکلات بهداشتی در آب آشامیدنی .

آلودگی مواد غذایی و علوفه دامی با بقایای آفت کشها ، نیتراتها و آنتی بیوتیکها .

خسارت به مزرعه و منابع طبیعی از طریق آفت کشها ،که باعث صدمه زدن به کشاورزانی که مشغول به کاراند و عموم مردم و نیز اختلال در زیست بوم ها و زیان رساندن به حیات وحش می شود .

آلودگی جو با آمونیاک ،اکسید ازت ،متان و مواد حاصل از سوختن که در کاهش ازن نقش دارند و گرم شدن زمین .

استفاده مفرط از منابع طبیعی که باعث کاهش آب زیرزمینی و زیان به گیاهان خوراکی وحشی و رستنگاهها و نیز موجب کاهش ظرفیت آنها در جذب مواد زاید می شود و همچنین باعث ماندابی شدن و افزایش شوری می گردد.

تمایل به استاندارد کردن و تخصصی کردن کشاورزی با روی آوردن به رقمهای جدید بذر که موجب از دست رفتن رقمها نژادهای سنتی می شود .

خطرهای بهداشتی جدید برای کارگران در صنایع شمیایی کشاورزی و عمل آوری مواد غذایی (Pretty ، 1995 ).

Sheferd ( 1998 ) انتقادات وارد بر انقلاب سبز را که در نتیجه بستری را برای معرفی مفهوم پایداری در کشاورزی فراهم آورد به شرح زیر بر می شمارد:

 نا برابریهای جغرافیایی ،نا برابری های اجتماعی - اقتصادی ،نا برابری در اشتغال و دستمزد ها،تضادها و اختلاف ،بر هم خوردن امنیت غذایی و به خطر افتادن سلامتی انسانها و محیط زیست . تحقیقات متعدد دیگری نیز نگرانی ها درباره نقش منفی کشاورزی سنتی و انقلاب سبز را بر محیط زیست گزارش کرده اند ( Agabaje & et al ، 2001 ) ، ( Rasull ، Tapa ، 2003 ) ، ( Leeuwise ، 2004 ) ، ( Gamon & Scofield ، 1998 ) .

در مقاله تعریف و اجرای کشاورزی پایدار به افزایش انرﮊی مصرفی در هر بوشل محصول تولیدی از جمله (انرﮊی برای تولید مواد شیمیایی و ماشین آلات ) در مقابل کاهش ذخایر انرﮊی نیز به عنوان نگرانی حاصل از فعالیتهای تولیدی حاصل از انقلاب سبز اشاره شده است.

 در ادامه اشاره می کند که نسبت انرﮊی خروجی به ورودی به طور تصاعدی حالت نا مطلوبتری یافته است به طوری که از میزان 3 در دهه 1940 به کمتر از 8/1 تا دهه 1980 کاهش داشته است و راهبردهای کاربری اراضی با استفاده از انرﮊی های متمرکز نا محدود را در بلند مدت پایدار نمی داند. یکی از هزینه های کاملا پنهان کشاورزی انقلاب سبز و مدرن سوختهای فسیلی است که باید برای بالا نگه داشتن سطح بازده مصرف شوند به طوریکه برای تولید هر کیلوگرم غله در شرایط انقلاب سبز پر نهاده 3تا10 مگا ﮊول انرﮊی مصرف می شود در حالیکه این میزان در کشاورزی پایدار 5/0 تا 1 مگا ﮊول انرﮊی مصرف می شود (Pretty ، 1995 ).

کشاورزی پایدار چیست؟

تلاشهای بسیاری برای تعریف پایداری به طور تجریدی صورت گرفته است. مفهوم کشاورزی پایدار از سال 1987 رایج شد ، ولی قبل از آن نیز در دهه 1940 به صورت مترادف با اصطلاحاتی چون کشاورزی ارگانیک ، طبیعی ، اکولوژیک و کم نهاده بکار برده می شد. البته مفهوم و مضمون توسعه پایدار که کشاورزی پایدار نیز بخشی از آن محسوب می شود تنها متعلق به دوران معاصر نیست . به نحوی که بعضی تاریخچه آن را به نیوتن ، جان لاک ، توماس جفرسون و چارلز داروین و حتی به آسیای قدیم نیز نسبت می دهند . اما همانطور که گفته شد واژه پایداری به دنبال پیامدهای اقتصادی ، اجتماعی و بالاخص زیست محیطی فعالیتهای انسان مورد استفاده قرار گرفت  . از هنگام تعریف کمیسیون برونت لند (Brount Land ) از توسعه پایدار در سال 1987 حداقل بیش از 80 تعریف ابداع شده است که هریک تفاوتهای ظریفی با دیگری دارد و بر ارزشها ، اولویتها و هدفهای خاصی تاکید می کند (Pretty ، 1995 ، 1998) . واﮊه کشاورزی پایدار ، از دیدگاه افراد مختلف معانی مختلفی دارد؛ که بستگی دارد به حیطه علاقه و سابقه آنها. کشاورزان ، متخصصان محیط زیست ، حافظان منابع طبیعی و ساکنان روستایی همگی علائق و نگرانی های متفاوتی دارند و بنابراین کشاورزی پایدار را به صور مختلفی تعریف می کنند ؛ بنابراین تعریف واحدی برای کشاورزی پایدار وجود ندارد.

اهداف کشاورزی پایدار :

اهداف کشاورزی پایدار ارتباط نزدیکی با تعاریف آن دارند و در واقع جمع بندی این تعاریف می باشند .

 یک برنامه کشاورزی پایدار موفق در برگیرنده هفت هدف زیر می باشد:

1. فراهم کردن امنیت غذایی همراه با افزایش کمی و کیفی آن ضمن در نظر گرفتن نیاز های نسلهای بعدی ؛
2. حفاظت از منابع آب،خاک و منابع طبیعی؛
3. حفاظت از منابع انرﮊی در داخل و خارج از مزرعه ؛
4. حفظ و بهبود سود آوری کشاورزان ؛
5. حفظ نیروی حیات جامعه روستایی ؛
6. حفظ تنوع زیستی ؛
7. قابلیت پذیرش از سوی جامعه ؛

البته اهداف مشابهی را برای کشاورزی پایدار قائل شده اند ،ضمن اینکه ایجاد زیر ساخت های اجتماعی و اقتصادی پویا برای جوامع روستایی را نیز به این فهرست اضافه می نمایند.

در کتاب باز آفرینی کشاورزی ،(پرتی،1996) ، کشاورزی پایدار را عبارت از هر نوع نظام تولید مواد خوراکی یا الیاف می داند که به طور نظام یافته هدفهای زیر را دنبال می کند:

-   در آمیختن کامل تر فرآیندهای طبیعی از قبیل چرخه ی مواد غذایی،تثبیت ازت و روابط آفت – دشمن طبیعی با فر آیندهای تولید کشاورزی ؛

-   کاهش کاربرد آن دسته از نهاده های غیر زراعی ، بیرونی و تجدید نشدنی که قابلیت آنها برای وارد آوردن خسارت به محیط زیست یا صدمه زدن به بهداشت کشاورزان و مصرف کنندگان بسیار زاید است و استفاده هدفدار تر از نهاد های باقی مانده به منظور حد اقل رساندن هزینه های متغییر مصرف می شوند؛

-   دسترسی منصفانه تر به منابع و فرصتهای تولید و پیشرفت در جهت دستیابی به شکل هایی از کشاورزی که ا ز نظر اجتماعی عادلانه تر است؛

-      استفاده بسیار مولد تر از استعداد بالقوه زیست شناختی و ﮊنتیکی گونه های گیاهی و جانوری ؛

-   استفاده بسیار مولد از دانش و عملیات محلی، از جمله رهیافت های نو آورانه ای که هنوز دانشمندان آنها را کاملا درک نکرده اند یا کشاورزان به طور گسترده آنها را نپذیرفته اند؛

-      افزایش خود اتکایی در میان کشاورزان و روستاییان؛

-   تطبیق هرچه بیشتر الگوهای کشت و استعداد تولید، معضلات زیست محیطی اقلیم و چشم اندازطبیعت برای تضمین پایدار دراز مدت سطوح کنونی تولید ؛

-      تولید سود آور و کارآمد با تاکید بر مدیریت تلفیقی مزرعه و حفاظت از خاک،آب ، انرﮊی و منایع زیستی.

هدف کشاورزی پایدار عبارت است از افزایش تنوع فعالیتها در مزرعه ، همراه با افزایش پیوندها و فر آیندهای میان آنها. در کشاورزی پایدار محصولات فرعی یا ضایعات حاصل از یک جزء یا فعالیت،نهاده ای می شوند برای جزئی دیگر . از آنجا که فرایندهای طبیعی به طور فزاینده ای ، جایگزین نهاده های بیرونی می شوند، تاثیر نهادهای بیرونی بر محیط زیست کاهش می یابد.

هدف کشاورزی پایدار را حفظ سطوح ضروری تولید به منظور بر آورده کردن جمعیت در حال رشد جهان بدون تخریب محیط زیست می دانند که به مفهوم نگرانی برای ایجاد در آمد، ترویج سیاستهای مناسب و حفظ منابع طبیعی می باشد .

همه اهداف کشاورزی پایدار را در قالب پنج اصل کلی زیر بیان می کند :

1. همسو نمودن فعالیت های کشاورزی با فرایندهای اکولوژیکی
2. بکارگیری فناوری ها مناسب و اتخاذ یک مدیریت صحیح و معقول در روند تولیدات کشاورزی
3. عدم بکارگیری نهاده ها و مواد شیمیایی که برای محیط زیست وسلامت بشر و حیوانات خطرناک هستند
4. افزایش تولید محصولات کشاورزی با بهره گیری از پتانسیل بیولوژیکی و ژنتیکی گونه های مختلف
5. استفاده عاقلانه از منابع و حفظ واحیای منابع تجدید شونده و غیر قابل تجدید

در مقاله توسعه پایدار کشاورزی ، مؤلفه ها و شاخص ها، اهداف کشاورزی پایدار را موارد زیر می داند :

• افزایش ارزش محصولات کشاورزی بویژه محصولات کشورهای فقیر
• کاهش آثار زیست محیطی در بخش کشاورزی .

نتیجه گیری:

کشاورزی پایدار یک فرایند بیولوژیکی است و سعی در تقلید کردن از خصوصیات کلیدی یک اکوسیستم طبیعی دارد ولی عملکرد حداکثر از اهداف آن است . کشاورزی پایدار باعث پیچیدگی اکوسیستم زراعی می شود ، کارایی چرخش عناصر غذایی در این نوع کشاورزی افزایش می یابد و از خورشید به عنوان منبع اصلی انرژی برای به حرکت درآوردن سیستم بهره برداری مطلدب می شود.

مفهوم کشاورزی پایدار

انسان در طی تکامل تاریخی‌اش در چند مرحله مسیر خود را از جریان طبیعی تغییر داده به تدریج زاویه خود را با طبیعت بیشتر کرده است. اولین قدم برای ایجاد فاصله میان بشر و طبیعت انقلاب کشاورزی است که در حدود ده هزار سال پیش با کشف قواعد حاکم بر رویش گیاهان صورت گرفت، انقلابهای بعدی مانند انقلاب صنعتی و انقلاب شیمیایی، انقلاب انفورماتیک، و انقلاب بیولوژی هر کدام به سهم خود در ایجاد فاصله میان انسان و طبیعت موثر بوده اند.

در تمام این جریانات بر عقلانیت انسان تاکید می شود، چراکه علمی که از انقلاب صنعتی شکل گرفت و مبنایش علم ریاضی و فیزیک و مکانیستی بود. با این پیش فرض شروع می کرد که انسان عاقل است و با ترازوی عقل خوب و بد را از هم تمیز می دهد، راز طبیعت را می‌شکافد و روابط میان اجزا را یافته و از این روابط استفاده می‌کند.
این نوع نگرش که در واقع یک جریان خردگرا بود با آزمایش، تجربه و تکرار و کمی کردن پدیده ها، طبیعت را درنوردید و از آن به نفع بشر استفاده کرد و دستاوردهای بسیاری را در پی داشت:

استفاده از انرژی های متعدد یک میلیون برابر شد، قدرت کشندگی انسان هزار برابر و قدرت غلبه بر مشکلات صدبرابر شد.

 علم در کنار این دستاوردهای ملموس دستاوردهای پنهان و در واقع ضددستاورد نیز با خود داشته است. این علمی که انسان را در بهره برداری از منابع کارآمد کرد از طرفی ناکارآمدی خود را برای حفظ منابع نشان داد، در جوامع انسانی غنی ها را غنی تر و فقرا را فقیرتر کرد، فرهنگها را دگرگون کرد یا از بین برد، زبانها را یکی کرد، جامعه جهانی را به وجود آورد، در استفاده از تکنولوژی، الگوهای فرهنگی را نادیده گرفت و یک تکنولوژی واحد را برای فرهنگ‌های متفاوت به کار برد.

تکنولوژیها با خود هجوم فرهنگی به همراه آوردند؛ هجوم فرهنگی شاید اصطلاح خوبی نباشد بهتر است بگوییم تهاجم پذیری فرهنگی. چون اینطرف آنقدر گود بود که جریان اطلاعات و تکنولوژی خیلی سریع می آمد ونباید تنها آنطرف را مقصر بدانیم اگر ما بستر را صاف بکنیم این سیل عبور می‌کند و می‌رود و ما تنها از تشعشعات آن استفاده می‌کنیم لازم نیست سیل بیاید و ما را ببرد. الگوهای فرهنگی‌ای که در طی هزاران سال شکل گرفته بود با ورود تکنولوژی محو شدند. آنهایی که توانستند تکنولوژی را فرهنگی کنند مانند جوامع ژاپنی و چینی کمتر آسیب دیدند و هنوز آثار فرهنگ بومی در لابلای رفتارشان دیده می‌شود و در واقع جوامعی که متکی به اصول سنتی خود بودند خیلی مورد تهاجم واقع نشدند چون خلاء فرهنگی نداشتند.

در آغاز قرن بیست و یکم بشر به این نتیجه رسیده که فرهنگ بخش زنده طبیعت است فرهنگ زایش دارد پویاست؛ باید بتواند تغذیه کند و دگرگون شود و از نو بزاید، در سالهای اخیر تنوع زبان و فرهنگ به شدت کاهش پیدا کرده و این همان چیزی است که می شود نامش را پدیده ضدطبیعت گذاشت، چراکه پویایی و پایایی طبیعت همیشه نتیجه تنوع بوده است. به عبارتی هیچ چیز بیشتر از تنوع نتوانسته عامل تحرک و ماندگاری طبیعت باشد. به عنوان نمونه در کشاورزی علت آسیب پذیری ما انسانها کم شدن تنوع غذایی مان است، انسان روزگاری پنج هزار گیاه را با آن الگوهای فرهنگی بسیار قوی در تمام دنیا مورد استفاده قرار می داد، سفره ها محل تجمع فرهنگی بود، تمام تمدنهایی که در دنیا ماندگار بودند تمدن غذایی داشتند و این تمدن غذایی محکم ترین حربه برای حفظ فرهنگ است، امروز تعداد گیاهان مورد استفاده برای تغذیه انسان به 80 عدد رسیده که از میان آنها 12 گونه مهم تر از بقیه است و از این 12 گونه نیز برنج و گندم و ذرت 65 درصد غذای مردم جهان را تامین می‌کند.

همچنین 90 درصد تخم مرغ در دنیا از دو نژاد است، 85 درصد گوشت مصرفی از یک نژاد و 70درصد سیب زمینی از 6 واریته است، این وضعیت نشان دهنده شدت آسیب پذیری ما انسانهاست. بشر با تقلید از طبیعت سعی کرده چاره مشکلات را بیابد اما نه تنها نتوانسته خوب ادای طبیعت را دربیاورد بلکه زیان های زیادی هم به خود و هم به طبیعت وارد آورده است؛ ما از طریق به نژادی و از طریق الگوهای دیگر تنوع به وجود آوردیم منتها این تنوع تنها در سطح ژن است ، در حالی که تنوع طبیعت در سطح اکوسیستم و گونه می باشد، ما واریته های زیادی به وجود آوردیم که به علت ناهماهنگی با طبیعت از رده خارج می شوند و تنها یک بیماری جدید کافی است که آنها را از بین ببرد.

به کمک علم در دهه 1960 انقلاب سبز به وجود آمد که سه تغییر عمده در شیوه های تامین غذای بشر به وجود آورد:

• کود شیمیایی،
• بذر اصلاح شده و
•  آبیاری.

 کارخانه های اسلحه سازی جنگ جهانی دوم که دیگر کاربردی نداشتند تبدیل به کارخانه های ساخت کودهای شیمیایی شد که در آنها دو عنصر کربن و ازت را که در تمام اشکال خود در طبیعت در کنار هم وجود دارند از هم جدا کردند و همه کودها را از ازت ساختند و این کود را به کشورهای جهان سوم بردند و آنها را از نظر غذایی خودکفا کردند.

 تغییر دوم اصلاح نژاد و واریته‌ها بود، بذر به عنوان هدیه طبیعت و مادر زایش از مهم ترین اجزای گیاهی است و در جوامع کشاورزی دنیا فرهنگی بسیار غنی دارد؛ زارعین قدیمی بذر را به هیچ عنوان نمی‌فروختند، فقط به هم تقدیم می‌کردند و یا با هم تعویض می‌کردند. همراه این تعویض مبادله فرهنگی، اخوت و برادری و تکنولوژی مبادله می‌شد و بذر مانند پلی میان فرهنگها عمل میکرده است. اما در حال حاضر تکنولوژیهای بسیار پیشرفته‌ای حاصل شده و قرار است تولید بذر انحصاری شود یعنی جریان اقتصاد جهانی و قدرتهای بین المللی در حال انحصاری‌کردن تولید بذر هستند.

دانشمندان روی تولید بذرهایی کار می‌کنند که خودشان خودکشی می‌کنند، یعنی دوباره نمی‌توان آنرا تولید کرد، و انحصار تولیدشان به دست چند کشور ثروتمند دنیا افتاده است.
کسانی که امروزه تحت عنوان راهزنان بیولوژیکی منابع  جهان به ویژه جهان سوم را غارت می‌کنند، بذرگیران پای دار هستند.

 تحول سومی که با انقلاب سبز به وجود آمد آبیاری بود: ما برای تولید یک تن گندم هزار تن آب نیاز داریم و این یک تن گندم را دویست - سیصد دلار می فروشیم، همین هزار تن آب در صنعت نزدیک به دو سه هزار دلار سودآوری دارد. بیشتر از هشتاد درصد آب دنیا صرف کشاورزی می‌شود، چقدر فرسایش، چقدر شوری، چقدر مشکلات مربوط به آب داریم.

این سه جریانی که انقلاب سبز به وجود آورد و همه با شکست مواجه شد، برای ما مشکلات زیست محیطی مهمی را به وجود آورد که یکی از مهمترین آنها تغییرات اقلیمی است و می‌توان گفت علت 50 درصد آن فعالیتهای کشاورزی می باشد. این بشر خیلی بیش از حقش دارد از طبیعت استفاده می‌کند این نسل صد ساله به اندازه هزار نسل از منابع برداشت کرده است. پایداری عبارتست از اینکه از سرمایه نخوریم یعنی هر چه تولید می‌شود استفاده کنیم و سرمایه را مصرف نکنیم. اما به عنوان نمونه در مورد نفت درست یک میلیون برابر آنچه تولید می‌شود برداشت می‌کنیم، در مملکت خود ما بر اساس یک برآورد 68 درصد در همه منابع ناپایداری داریم.

آنچه تحت عنوان توسعه پایدار مطرح است در حقیقت نوعی پارادایم در مقابل توسعه رایج است، توسعه رایج نتوانست نیازهای انسان را برطرف کند؛ در طی یک قرن همه منابعی که روی زمین موجود بود، گرفتیم و بردیم و خوردیم و بر باد دادیم، برای آیندگان نگذاشتیم، مبنای اقتصادمان این بود که هرچه می‌توانی بیشتر استفاده کن، اما دیدند نمی‌شود با این روش همه چیز از بین رفت، بنابراین الگوهایی تحت عنوان الگوهای پایدار به وجود آوردند. این الگوهای پایدار نمی‌تواند پایدار باشند مگر اینکه اول مسائل اجتماعی و اقتصادی مربوط به آن حل شود، تا زمانی که تعداد اندکی در این دنیا پول و منابع دستشان باشد نمی‌شود درباره پایداری صحبت کرد. توسعه پایدار را توسعه‌ای تعریف کرده‌اند که منافع نسل فعلی را تامین کند و ضرری به منافع آیندگان نزند. توسعه‌ای که از نظر سیاسی قابل قبول و از نظر اقتصادی توجیه پذیر و از نظر محیطی مطلوب باشد. در این قالب اگر به کشاورزی نگاه کنیم در صورتی پایدار خواهد بود که بستر اجتماعی و اقتصادی آن فراهم باشد و از الگوهای اکولوژیکی که در طی هزاران هزار سال تکامل پیدا کرده استفاده شود و این الگوها چیزی نیست جز کارکرد چندتایی یا multy function، یعنی اگر توانستیم کشاورزی را از حالت تک‌محوری به چند محوری دربیاوریم به حالت پایدار نزدیک شده‌ایم، کشاورزی پایدار یعنی تنوع فعالیت های کشاورزی، یعنی همان چیزی که عشایر ما داشتند. همان چیزی که در سیستم‌های تعاونی کشاورزی در دوران دور داشتیم، همان چیزی که در آبیاری به وسیله قنات داشتیم .همان قاعده کلی عشایر ما یعنی نصف داشت نصف برداشت و همان قانون نانوشته کشاورزان ما که می‌گفت شما از هر سیستمی هر چه گرفتید باید 50 درصدش را بدهید کاه و کلش را به هیچ عنوان نمی‌بردند.

برای مثال از برج کبوترمیتوان بعنوان الگویی از کشاورزی پایدار در ایران یادنمود فضله کبوترهایی که در طول شب در این برج جمع می‌شدند بعنوان یکی از بهترین کودها مورد استفاده قرار می‌گرفته و نیز یکی از بهترین سازه ها برای جابجایی هواست چرا که یکباره دو هزار کبوتر به پرواز درمی آمدند و به اندازه یک جت نیرو وارد می‌کرده‌اند.

سطح ردپای اکولوژیک بعنوان مساحتی از زمین که یک انسان در آن بتواند تمام فعالیتهای مورد نیازش را برای تولید غذا، دفع زباله و هر فعالیت دیگری انجام دهد افزود: مساحت ردپای اکولوژیکی برای انسان سی سال پیش دو هکتار بوده که در حال حاضر به چهار هکتار رسیده است و میزان آن در بنگلادش نیم هکتار و در آمریکا 9.4 است، تا بیست سال پیش جمعیت جهان بر اساس ردپای اکولوژیکی با سطح کره زمین متعادل بود، چون سهم هر انسان روی کره زمین دایره ایست به قطر 128 متر، اما امروزه میزان استفاده ما از کره زمین رسیده به 1.2 ، یعنی به اندازه 0.2 بیشتر از کره زمین داریم استفاده می‌کنیم. پدران ما زمین را طی دهها هزار سال نگه داشتند اما ما به بهانه دست یابی به رفاه چه ها که بر سرطبیعت نیاوردیم، بهره برداری‌های بی‌رویه باعث شد که طبیعت با ما سر ستیز پیدا کند، ما شروع کردیم به جنگ و حالا مغلوب طبیعت شده‌ایم، ما نخواهیم توانست با جریان طبیعت مقابله کنیم، همین قدر بس که در ابتدای قرن بیستم رسیده‌ایم به جایی که سئوال مهم پیش روی بشر این است که چقدر قرار است از این منابع استفاده کنیم.

ارتباطات اجتماعی و اقتصادی جهان به سمتی می‌رود که دارد سرعت تخریب را کم می‌کند. در مورد کشاورزی پایدار سعی نکنیم فقط به دنبال تکنولوژیهایش باشیم تکنولوژی خودش می‌آید، صحبت از یک مکتب و بینش است که اگر جا بیفتد جای امیدواری دارد. مثلا در همین کشور خودمان ده سال است اصرار می‌کنیم ، تصویبش نمی‌کنند. برای خودشان دلایلی هم دارند. دنیا دارد تغییر می‌کند و البته رسیدن به کشاورزی پایدار هم یک شبه نیست، اول باید کارایی وضع موجود را بالا ببریم. مرحله بعد دستکاری در سیستم است و آخرین مرحله رسیدن به طرح جدید است و همه اینها احتمالا 100 سال طول خواهد کشید. در مورد سرعت این جریان بایدخوشبین بود. در اروپا 10 تا 30 درصد زمین ها دارد می رود زیر کشت اکولوژیک و در کل این موضوع به عنوان مسئله روز مردم جهان دارد جا می افتد.

جریان کشاورزی پایدار از چاپ کتاب بهار خاموش شروع شد که بوسیله دکتر کوچکی وهمکاری آقای وهابزاده و دکتر علیزاده ترجمه گردید، این کتاب سروصدای بسیار زیادی در دنیا به پا کرد و خانم راشل کارسون کسی بود که جنگید تا این کتاب را که کمپانی های بزرگ سم مخالف انتشار آن بودند به چاپ رساند. دانشگاه فردوسی مشهد و جهاد دانشگاهی مشهد این جریان با چاپ کتابهای کشاورزی پایدار و الگوهای اکولوژیک در رابطه پایداری در کشور معرفی شد این امیدواری وجود داردکه کتابهاو مقالاتی که در این حوزه منتشر شده اند کمی ما را به خود آورده باشد و آنقدر فریفته دستاوردهایمان نشویم و ببینیم فعالیت‌های ما پشت پرده چه تبعاتی در پی دارد. باید دید به کجا چنین شتابان

کشاورزی پایدار در ایران

کشاورزی سلسله عملیاتی است که بر خلاف اصول طبیعت انجام می‌گیرد و کاری غیر طبیعی است، ما سیکل اکولوژی را با آبیاری به هم می‌زنیم و چرخه مواد غذایی را با فعالیتهای کشاورزی و وارد کردن مواد جدید به هم می زنیم، به هر حال همیشه این فعالیت انسان در تقابل با طبیعت و در تضاد با قوانین آن بوده است و همیشه هم چوبش را خورده ایم. ایران سرزمین کشاورزی نیست به آن صورتی که ما تصور می‌کنیم. منابع فراوان آب و خاک حاصلخیز نداریم و به کمک انرزی خارجی داریم کشاورزی را تداوم می‌دهیم. در ایران هر سال0 350 میلیارد تومان سوبسید برق چاههای کشاورزی است یعنی با انرژی مفت داریم آبی را از 300 متری بیرون می آوریم و با انرژی آنرا تحت فشار قرار می‌دهیم تا تلف نشود و به این وسیله منبع دیگری را تلف می‌کنیم. کشاورزی پایدار از همان کشورهایی شروع شد که خودشان ناپایداری را به وجود آوردند، اما چون ما صدمه پذیرتر هستیم باید از جایی شروع کنیم.

لازم بود دیر یا زود متخصصان ما از جایی شروع کنند کمااینکه در هیچ طرحی که در سالهای گذشته اجرا شده این مفهوم لحاظ نشده و الان هم نمی‌شود.

کشور ما حداقل 6 هزار سال سابقه کشاورزی پایدار دارد و چرا ما نباید تولیدکننده و ارائه کننده مفاهیم پایداری باشیم و این مفاهیم را از کسانی می گیریم که صد سال بیشتر سابقه ندارند. کشورهایی مثل آمریکا کشاورزی مدرن را از تقریبا صد سال پیش شروع کردند و امروز دهها کتاب در زمینه کشاورزی پایدار منتشر می کنند و ما هم آنها را ترجمه و تدوین می کنیم. اما بنظر میرسد افرادی باید آستینها را بالا بزنند و بر مبنای دانش ذاتی و بومی که در کشاورزان ما وجود دارد نمایه های پایداری را بر اساس چیزهایی که در طول سالیان سال تجربه کردیم و هنوز هم وجود دارد و به تدریج در حال محو شدن است تعریف کنند.

باید قبول کنیم که پایداری کشاورزی در ایران یا هر منطقه با مناطق دیگر متفاوت است و ما در مقابل عوامل دوام دهنده کشاورزی شکننده هستیم و آینده روشنی پیش روی حداقل کشاورزی مناطق مرکزی ایران نمی باشد. یعنی در جایی که آنهم آبی که طی 50 هزار سال در سفره های زیرزمینی جمع شده است استفاده کرد و کاری که طبیعت در طول 50 هزار سال انجام داده بود ما در طول 40 سال برباد دادیم. فکر نکنیم که 9 یا 10 سال سابقه کم آبی طولانی است، در این کشور خشکسالی‌های سیصد ساله اتفاق افتاده یعنی سیصد سال مداوم آب نداشته‌ایم و قویترین امپراطوری ها به همین دلیل زیرو رو شده‌اند.
در مورد کشاورزی پایدار و توسعه باید فرهنگ سازی کنیم و این فرهنگ سازی باید به ، اصلاح نگرش جوامع محلی و مردم برای درک احساس مالکیت و مسئولیت بیشتر، مشارکت جوامع محلی در مدیریت نه در تسهیم هزینه و حرکت به سوی دانشی شدن جامعه و نه مدرکی شدن آن صورت گیرد چرا که انسان‏ها اساس پایدار کردن توسعه هستند و توانایی بهره ‏برداران کشاورزی برای فکر کردن به سرنوشت خود و نظام کشاورزی کلید پایداری در این این راه است.

الگوی کشت در کشاورزی پایدار

 الگوی کشت چیست؟

الگوی کشت در کشاورزی پایدار:

با توجه به آن‌که یکی از اصلی‌ترین نیازهای هر فعالیت پویا، برنامه‌ریزی در چارچوب اهداف کلی آن فعالیت است؛ بخش کشاورزی نیز به‌عنوان یکی از مهمترین فعالیت‌های اقتصادی جوامع مختلف نیازمند برنامه‌ریزی‌های منسجمی در جهت رسیدن به توسعه و مقابله با بحران‌های موجود است.
الگوی بهینه کشت برنامه‌ای است که با هدف مدیریت بهینه‌ی ترکیب مکانی گیاهی تدوین می‌شود. این برنامه با توجه به فرصت‌ها و تهدیدهای اکوفیزیولوژیکی، عوامل تولید، مسائل اقتصادی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، تکنولوژی‌های نوین و ... طراحی می‌شود.
طراحی و اجرای الگوی بهینه کشت سال‌هاست که در بسیاری از کشورهای جهان به‌کار گرفته شده و به کمک آن بسیاری از مشکلات تولید محصولات زراعی، باغی و مرتعی نیز مرتفع شده است.
با تکیه بر سخنان گهربار رهبرکبیر انقلاب اسلامی امام خمینی(ره):«ایران کشوری است که باید کشاورزی آن اساس همه‌ی کارها باشد و خودکفایی در کشاورزی مقدمه‌ای است برای استقلال و خودکفایی در زمینه‌های دیگر» باید نسبت تخصیص زمین‌های مزروعی یک منطقه به انواع گروه‌های محصولات زراعی (غلات، حبوبات، محصولات صنعتی، سبزیجات، محصولات جالیزی،‌ نباتات علوفه‌ای و سایر محصولات زراعی) و محصولات باغی ( هسته‌دارها، دانه‌دارها و ...) در یک فصل زراعی مشخص بر مبنای الگوی کشت منسجمی تعیین شود.
اگر چه سیاست‌های کلی نظام در بخش کشاورزی به طور مشخص نسبت به تدوین الگوی بهینه کشت توصیه صریحی ندارد، اما تحقق بسیاری از بند‌های طرح شده در این سیاست‌ها بدون تدوین الگوی بهینه کشت امکان پذیر نیست:
▪ تامین امنیت غذایی با تکیه بر تولید از منابع داخلی و نیل به خود کفایی در محصولات اساسی
▪ ارتقاء سطح سلامت مواد غذایی، اصلاح و بهینه کردن الگوی مصرف
▪ حمایت موثر از تولید و صادرات با توجه به مزیت‌های نسبی و خلق مزیت‌های جدید
▪ ارتقاء ضریب بهره‌وری از آب در تولید محصولات کشاورزی و استفاده‌ی علمی و بهره‌برداری بهینه از سایر نهاده‌های تولید
▪ حمایت موثر از سامان‌دهی فرآیند تولید و اصلاح نظام بازار محصولات کشاورزی با هدف بهبود رابطه‌ی مبادله‌ی بخش با سایر بخش‌ها
از سوی دیگر در سیاست‌های کلی نظام دربخش منابع طبیعی و منابع آب می‌خوانیم:
▪ اصلاح نظام بهره‌برداری از منابع طبیعی و مهار عوامل ناپایداری این منابع و تلاش برای حفظ و توسعه‌ی آن.
▪ ارتقاء بهره‌وری و توجه به ارزش اقتصادی و امنیت و سیاسی آب در استحصال وعرضه و نگهداری و مصرف آن.
▪ افزایش میزان استحصال آب، به حداقل رساندن ضایعات طبیعی و غیرطبیعی آب در کشور از هر طریق ممکن.

● الگوی کشت چیست؟
با توجه به گستردگی پهنه‌ی مرزی کشور و تنوع اقلیمی مناطق گوناگون رسیدن به الگوی کشت مناسبی که از آن بتوان حداکثر بهره‌برداری را از عوامل و نهادهای تولید به‌ویژه عامل محدود کننده‌ی آب به‌دست آورد ضرورتی انکار ناپذیر است.
گفتنی‌ست از الگوی کشت تعاریف بسیار موجود است که به نظر می‌رسد جامع‌ترین این تعاریف به شرح ذیل ‌باشد:
«الکوی کشت عبارتست از تعیین یک نظام کشاورزی با مزیت اقتصادی پایدار مبتنی بر سیاست‌های کلان کشور، دانش بومی کشاورزان و بهره‌گیری بهینه از پتانسیل‌های منطقه‌ای با رعایت اصول اکوفیزیولوژیک تولید محصولات کشاورزی در راستای حفظ محیط زیست»
تعریف درپیش گفته شده این نکته را نمایان می‌سازد که در بسیاری از مناطق کشور کشت محصولات زراعی، باغی و یا بهره‌برداری از مراتع و جنگل‌ها متناسب با پتانسیل‌های منطقه‌ای و عوامل تولید باشد و با توجه به محدودیت‌های اقلیمی موجود، بیلان منفی آب دشت‌ها و نیاز به پایداری تولید محصولات، ما را ملزم می‌کند که درجهت روش‌های کمک به بهبود سفره‌های زیر زمینی آب و افزایش راندمان مصرف آب حرکت کنیم.
هم‌چنین باید نسبت تخصیص زمین‌های کشاورزی و برنامه‌ی کشت یک منطقه به انواع گروه محصولات زراعی و باغی همان منطقه از سوی وزارت جهاد کشاورزی تعیین شده و ارائه‌ی ترکیب از پیش تعیین شده کشت و آیش برای مجموعه‌ای از گیاهان سازش یافته با محیط در یک منطقه معین ودوره‌ی زمانی مشخص الزامی‌ست به‌نحوی‌که با سیاست‌های دولت و اقتصادی – اجتماعی هم‌سو باشد.
از سوی دیگر میزان کشت محصولات کشاورزی در یک منطقه باید با توجه به منابع موجود، قیمت محصولات، هزینه‌های تولید، عملکرد محصول، نیاز کشور و سیاست‌های درست انجام شود و تصمیم‌گیری در انتخاب گیاهان زراعی یا باغی مناطق مختلف براساس زیر ساخت‌های موجود، مسائل اجتماعی – اقتصادی و سطح تکنولوژی با حفظ منابع پایه تولید در جهت تامین نیازهای اساسی کشور باشد.
● مزایای اجرای الگوی کشت
▪ اجرای الگوی کشت مناسب، امنیت غذایی و پایداری تولید را تضمین می‌کند.
▪ اجرای الگوی کشت مناسب برای حفاظت منابع پایه و افزایش بهره‌وری عوامل تولید امری ضروری است.
▪ اجرای الگوی کشت مناسب، هماهنگی و همکاری وزارت‌خانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی و بازرگانی را طلب می‌کند.
▪ در راستای اجرای الگوی کشت، بهینه سازی الگوی مصرف ضروری است.
▪ دسترسی به تولید پایدار در بخش کشاورزی، در ازاء بهره‌بردرای و بهره‌وری مناسب از منابع پایه است.
▪ اساسی‌ترین رمز موفقیت در الگوی کشت، همدلی و همکاری کشاورزان است.
▪ با استفاده‌ی اصولی از منابع پایه تولید، آب و خاک را برای آیندگان حفظ کنیم.
▪ همه با هم، با اجرای الگوی کشت مناسب، منابع تولید را حفظ کنیم.
▪ با اجرای الگوی کشت مناسب، پایداری تولید و امنیت غذایی را تضمین کنیم.
▪ آب را در راستای الگوی بهینه کشت مصرف کنیم.
▪ توجه به شریط اقلیم کشور اجرای الگوی کشت مناسب و پایداری تولید را تضمین می‌کند.
▪ توفیق در اجرای الگوی کشت مناسب اراده و عزم ملی را طلب می‌کند.
▪ با تدوین قوانین و مقررات مورد نیاز، زمینه‌ی اجرای الگوی کشت مناسب فراهم می‌شود.
▪ منابع و عوامل و نهاده‌های بخش را در راستای الگوی کشت مناسب به‌کار گیریم.
▪ کشاورزان وتولید کنندگان در تحقق الگوی کشت مناسب نقش اساسی دارند.
▪ با حمایت کمیسیون محترم کشاورزی مجلس شورای اسلامی در جهت تصویب قوانین مورد نیاز، زمینه‌ی اجرای موفق الگوی کشت مهیا می‌شود.
▪ با بهینه سازی الگوی کشت بهره برداری متعادل از منابع پایه صورت می‌گیرد.
▪ اجرای الگوی کشت مناسب نیاز به برنامه‌ریزی مشترک درون بخشی دارد.
▪ الگوی کشت مناسب با برنامه‌ریزی‌های مشترک تمام زیربخش‌ها اتفاق می‌افتد.
▪ اجرای الگوی کشت بهینه سبب حفظ منابع طبیعی می‌شود.
▪ هدف از هم اندیشی الگوی کشت فرصت پرداختن به توسعه‌ی پایدار و امنیت غذایی است.
▪ با اجرای الگوی کشت بهینه، اثرات سوء خشکسالی را کاهش دهیم.
▪ مشارکت فراگیر دانشمندان، اساتید و محققین، راه رسیدن به الگوی کشت بهینه را هموار می‌سازد.
● ترکیب کشت
نسبت تخصیص اراضی مزروعی یک منطقه به انواع محصولات زراعی و باغی در یک فصل زراعی را ترکیب کشت محصولات آن منطقه گفته می‌شود.
● شاخص‌های مهم مورد نیاز در طراحی الگوی کشت
۱) شاخص‌های اقتصادی
شاخص‌های اقتصادی در الگوی کشت باید به‌گونه‌ای تعیین شوند تا با انتخاب نوع محصول همراه با افزایش بهره‌وری از منابع موجود (آب و خاک و غیره)‌، حداکثر درآمد را برای کشاورزان و تولید کنندگان به همراه داشته باشد و کشاورزان بتوانند با افزایش درآمد و سود حاصل از فروش تولیدات، نسبت به سرمایه‌گذاری و توسعه‌ی فعالیت‌های خود اقدام کنند و بدین ترتیب رونق اقتصادی را در بخش کشاورزی شاهد باشیم.
۲) جایگاه محصولات اساسی در الگوی کشت
در طراحی الگوی کشت باید محصولات اساسی و استراتژیک از جمله گندم، برنج، دانه‌های روغنی و ذرت به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرند تا امنیت غذایی کشور به شکل مطلوب و اطمینان بخش تامین شود و خودکفایی در محصولات مهم و مورد نیاز کشور حاصل شود.
۳) مزیت نسبی
آن گروه از محصولات کشاورزی همانند پسته، زعفران و تولیدات گلخانه‌ای که از مزیت نسبی بالاتر و مطلوبیت اقتصادی بیشتری برخوردارند می‌بایست پس از محصولات اساسی با اولویت در الگوی کشت قرار گیرند.
۴) حفاظت از منابع پایه و محیط زیست
به منظور پایداری در تولید محصولات کشاورزی، حفاظت ازمنابع پایه (آب و خاک و ...) و محیط زیست بایستی به صورت ویژه در طراحی الگوی کشت مورد نظر باشد.
۵) مصرف بهینه‌ی آب
با توجه به قرار گرفتن کشورما در کمربند خشک و نیمه خشک دنیا، الگوی کشت بایستی با محوریت بهره‌وری بهینه از منابع آب تدوین شود.
● حوزه‌های آبریز در کشور
کشورما به ۶ حوزه‌ی آبریز به شرح ذیل تقسیم می‌شود:
۱) حوزه‌ی آبریز دریای مازندران با وسعت ۸/۱۰ درصد کل کشور و ۵/۱۹ درصد از کل منابع آب تجدید شونده کشور.
۲) حوزه‌ی آبریز خلیج فارس و دریای عمان با وسعت ۲/۲۶ درصد از کل کشور و ۵۰ درصد کل منابع آب تجدید شونده کشور.
۳) حوزه‌ی آبریز دریاچه‌ی ارومیه با وسعت ۲/۳ درصد از کل کشور و ۶ درصد از کل منابع آب تجدید شونده‌ی کشور.
۴) حوزه‌ی آبریز فلات مرکزی با مساحت ۸/۵۰ درصد از کل کشور و ۴/۲۲ درصد از کل منابع آب تجدید شونده‌ی کشور.
۵) حوزه‌ی آبریز مرزی شرق با وسعت ۴/۶ درصد از مساحت کل کشور و ۳/۱ درصد از کل منابع آب تجدید شونده‌ی کشور.
۶) حوزه‌ی آبریز قره قوم با ۷/۲ درصد از مساحت کل کشور و ۲ درصد از کل منابع آب تجدید شونده کشور.
اگر حوزه‌های آبریز کشور را مدنظر قراردهیم از جهت منابع آبی و میزان بارندگی می‌توانیم کشور را به عرصه‌های عمومی متفاوت تقسیم کنیم که درهر یک از این عرصه‌ها، سیاست‌های کلی رسیدن به الگوی کشت متناسب با محوریت منابع آبی با یکدیگر مشابه باشند( حتی در اقلیم‌های متفاوت)، این عرصه‌ها عبارتند از:
الف) عرصه‌های دارای محدودیت شدید منابع آب
درحال حاضر در این عرصه‌ها سیاست‌های مبتنی بر استفاده‌ی بی‌رویه‌ از منابع آب زیر زمینی حاکم است؛ بنابراین لازم است، سیاست‌های تولید در این عرصه‌ها تا حد امکان درجهت مصرف بهینه آب و بهره‌وری بالا و عدم کاهش تولید باشد برای اجرای این سیاست روش‌های زیر باید مورد توجه قرار گیرد، بدین منظور راهکارهای زیر توصیه می‌شود:
۱) اولویت‌دهی به گیاهان پاییزه به‌منظور استفاده از بارندگی‌های پاییز، زمستان و بهار سالانه
۲) افزایش سطح کشت در محیط‌های کنترل شده همانند گلخانه‌ها، کشت‌های زیر پلاستیک و ...
۳) در کشت بهاره استفاده از گیاهانی که دوره‌ی رشد آن کوتاه و تطابق بیشتری با پراکنش بارندگی منطقه داشته باشند.
۴) استقرار سیستم‌های خاک‌ورزی حفاظتی
۵) استقرار تسطیح لیزری در اراضی آبیاری سطحی
۶) استقرار اراضی آبیاری تحت فشار به ویژه قطره‌ای در اراضی زراعی و باغی
۷) کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری اقتصادی و حفظ منابع پایه
۸) کشت گیاهان کم توقع و ارقام گیاهان زودرس پرمحصول
ب) عرصه‌های بدون محدودیت منابع آبی
در این عرصه‌ها می‌بایست سیاست بهره‌برداری کشاورزی به سمت استفاده‌ی حداکثر از فضا و مکان در امر تولید باشد و روش‌های زیر در امر تولید مورد توجه قرار گیرد، بدین منظور راهکارهای زیر ارائه می‌شود:
۱) حرکت به سمت روش‌های چند کشتی
۲) استفاده‌ی حداکثر از منابع آب با نگرش حفظ پتانسیل منابع تولید
۳) بهره‌گیری مناسب از اراضی پایاب سدها که شامل بهینه کردن الگوی کشت، بهره‌گیری مناسب از منابع تولید است
ج) عرصه‌های دیم
در عرصه‌های دیم با شیب بالای ۱۲ درصد سیاست تولید باید درجهت کشت گیاهان چندساله خشبی و نیمه خشبی شامل باغات، علوفه‌های دائمی و گیاهان دارویی باشد. درعرصه‌های دیم که دارای شیب کمتر از ۱۲ درصد هستند بایستی سامان‌دهی تولید بر اساس حذف علمی آیش و بهره‌گیری از علوفه و حبوبات در تناوب باشد و از سویی رواج سیستم‌های خاک ورزی حفاظتی نیز انجام شود.
هم‌چنین در عرصه‌های دیم با توجه به پراکنش بارندگی و نوع اقلیم لازم است سیاست‌های کشت متفاوتی کسب شود.
در مناطق سردسیری دارای بارندگی کم و متوسط (زیر ۴۰۰ میلی لیتر) کشت گیاهان مقاوم به خشکی مانند تری‌تیکاله و جو مورد توجه قرار گردد.
آیش در این مناطق در جهت کشت علوفه‌های یک‌ساله و کم توقع مانند ماشک باشد.
در مناطق با بارندگی بالاتر از ۴۰۰ میلی لیتر کشت گندم در تناوب با حبوبات دیم و علوفه دیم همراه با آیش صورت پذیرد.
● ضرورت اجرای طرح
کشور ما از نظر جغرافیایی در قسمتی از کره‌ی زمین قرار گرفته که با محدودیت‌های اقلیمی خاص مواجه است؛ خشک‌سالی یکی از محدودیت‌هایی است که در بسیاری از سال‌ها به‌عنوان چالشی بزرگ در برابر توسعه‌ی کشاورزی مطرح بوده و همواره مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. از سوی دیگر محدودیت‌هایی هم‌چون خاک زراعی، عوامل اقتصادی، تغییرات اقلیمی، خرد بودن اراضی کهن‌سال، نیروی کار بخش کشاورزی و ... چالش‌های تولید را در کشور چند برابر می‌کند.
با وجود چنین محدودیت‌هایی، طراحی برنامه‌ای منسجم و هدفمند در زمینه‌ی کشت محصولات کشاورزی برای غلبه بر مشکلات موجود امری اجتناب ناپذیر است.
طراحی و اجرای الگوی کشت مناسب، نه تنها به‌منظور مقابله با خشکسالی و کم آبی، بلکه به منظور کنترل هر چه بیشتر عوامل محدود کننده و بهره‌بردرای بهینه از امکانات موجود ضرورتی است که دنیا بدان پی برده و عمل کرده است و ما نیز به‌عنوان کشوری که به سمت توسعه گام بر می‌داریم با عمل به این مهم می‌توانیم با مشکلات و محدودیت‌ها آسان‌تر مقابله کنیم.
● اهداف اجرای طرح
۱) گزینش محصولاتی که از نظر اقلیمی با شرایط منطقه سازگاری کامل داشته و از نظر اقتصادی نیز دارای مزیت بوده و نسبت به محدودیت‌ها و امکانات موجود نیز قابلیت مدیریت سهل‌تری داشته باشد.
۲) کاهش ریسک تولید و افزایش قابلیت مقابله با بحران‌های احتمالی به‌ویژه خشکسالی و کمبود آب
۳) حفاظت از منابع پایه‌ی تجدید شونده تولید محصولات کشاورزی
۴) گسترش روحیه‌ی تعاون و یکجا زراعی محصولات به‌منظور توزیع مناسب‌تر خدمات، نهاده‌ها و حمایت‌های یکپارچه به تولید کنندگان و کنترل مدیریت
۵) افزایش بهره‌وری عوامل تولید
۶) ایجاد برنامه‌ای منسجم برای رسیدن به پایداری تولید و افزایش تولید متناسب با نیازهای داخلی و حفظ تجارت در بازارهای بین‌المللی
۷) ایجاد روحیه‌ی پذیرش کشت محصولات از پیش تعیین شده
۸) گسترش صنایع مرتبط و بررسی توان کمک این صنایع به مدیریت بحران‌های احتمالی به‌ویژه خشک‌سالی
۹) فقر زدایی و افزایش توان درآمدی تولید کنندگان خرد بخش کشاروزی
۱۰) تولید غذای سالم و حفظ تندرستی با استاندارد سازی تولید
● پروژه‌ها و زیر پروژه‌های طرح
۱) پروژه‌ی بهینه سازی الگوی کشت در عرصه‌های دارای محدودیت منابع آبی
▪ افزایش سطح گل‌خانه‌ها
▪ افزایش سطح کشت‌های زیر پلاستیک
▪ افزایش سطح کشت سورگوم
▪ افزایش سطح کشت انتظاری حبوبات
▪ افزایش سطح باغات تحت سیستم آبیاری قطره‌ای ( تحت فشار)
▪ جایگزینی ارقام کم آب‌خواه محصولات زراعی به‌جای ارقام معمول
۲) پروژه‌ی بهینه سازی الگوی کشت درعرصه‌های بدون محدودیت منابع آبی
▪ گسترش چند کشتی محصولات زراعی
▪ افزایش سطح کشت‌های متراکم و فشرده (intensive)
▪ افزایش تولید در واحد سطح محصولات زراعی از طریق اعمال تکنولوژی‌های نوین به زراعی و به نژادی
▪ اصلاح و بهینه کردن ترکیب کشت موجود اراضی پایاب سدها (زیر شبکه‌های مدرن)‌
۳) پروژه‌ی بهینه سازی الگوی کشت درعرصه‌های دیم با شیب بالای ۱۲ درصد
▪ افزایش سطح باغات
▪ کاهش سطح کشت گندم و جو
▪ افزایش سطح کشت گیاهان دارویی
▪ افزایش سطح زیر کشت علوفه‌های چند ساله دیم
۴) پروژه‌ی بهینه سازی الگوی کشت در عرصه‌های دیم با شیب کمتر از ۱۲ درصد
▪ کاهش آیش (به‌طور علمی) و افزایش تناوب گندم با حبوبات و علوفه دیم (در عرصه‌های دیم با بارندگی بیشتر از ۴۰۰ میلی‌متر)
▪ افزایش سطح زیر کشت جو (در عرصه‌های دیم با بارندگی کمتر از ۴۰۰میلی‌متر)
▪ گسترش سطح کشت تری‌تیکاله (در عرصه‌های دیم با بارندگی کمتر از ۴۰۰ میلی‌متر)
▪ افزایش سطح زیر کشت ماشک (در عرصه‌های دیم با بارندگی کمتر از ۴۰۰ میلی‌متر)
۵) پروژه‌ی سیاست‌ها و روش‌های حمایتی
▪ افزایش سطح تسطیح لیزری اراضی دشت‌های منطقه
▪ گسترش آب‌خیزها و آب‌خوان‌های منطقه‌ای
▪ لوله گذاری و پوشش انهار سنتی
▪ گسترش یکجا زراعی (به صورت پایلوت)
▪ بیمه‌ی رایگان اراضی تولیدکنندگانی که در رسیدن به الگوی کشت همکاری کرده‌اند (اجرا از سال دوم)‌
▪ گسترش تشکل‌های غیردولتی NGOs
▪ تشکل‌های مکانیزه
▪ تشکل‌های خدمات تعمیرات ماشین آلات و ادوات کشاورزی
▪ تشکل‌های بازار یابی و بازار رسانی
▪ تشکل‌های صنایع تبدیلی خانگی (خرد) و متوسط
▪ تشکل‌های صنایع بسته‌بندی خانگی (خرد) و متوسط
▪ تشکل‌های صنایع غیرکشاورزی (خرد خانگی یا متوسط)
▪ تشکل‌های احداث انبارهای ذخیره‌سازی محصولات کشاورزی
▪ تشکل‌های تولید در مکان‌های کنترل شده
▪ استانداردسازی مراحل گوناگون تولید برای محصولات گوناگون زراعی و باغی
▪ مطالعه‌ی میزان ضایعات محصولات گوناگون زراعی و باغی در مراحل گوناگون پیش تا پس از تولید
● سیاست‌های حمایتی
یکی از ابزارهای مهم در شکل‌گیری و اجرای الگوی کشت جهت گیری سیاست‌های حمایتی دولت اعم از سیاست‌های اقتصادی، بازرگانی و قانونی و پشتیبانی دولت از بخش کشاورزی است که در این راستا هدفمند کردن یارانه‌های بخش کشاورزی و مدیریت بهینه‌ی آن اهمیت خاصی دارد.
مدیریت هدفمند یارانه‌ها در راستای تحقق الگوی کشت می‌تواند در موفقیت اجرای برنامه الگوی کشت نقش ممتازی داشته باشد و فعالیت‌های بخش کشاورزی را در جهت به حداکثر رساندن بهره‌وری و بازدهی تولید هدایت کند.
انتظار می‌رود دستگاه‌های گوناگون قانون‌گذاری و اجرایی کشور در این امر مهم ملی مشارکت فعال داشته باشند:
الف) مجلس محترم شورای اسلامی قوانین مرتبط در جهت تحقق الگوی کشت را مصوب کند.
ب) دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، وزارت بازرگانی، وزارت بهداشت و درمان، معاونت برنامه ریزی و راهبردی ریاست جمهوری در تعامل با یکدیگر به منظور اجرایی کردن الگوی کشت مناسب همکاری لازم را داشته باشند.
ج) محققین و اندیشمندان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی با مشارکت فعال خود در راه رسیدن به الگوی کشت را هموار سازند.
● نتایج حاصل از اجرای طرح
این طرح به بخش کشاورزی این امکان را می‌دهد که با داشتن برنامه‌ای منسجم به اهدافی که در پیش گفته شده است دسترسی پیدا کرد؛ از جمله این نتایج می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
۱) تناسب کشت اکوفیزیولوژیک محصولات در منطقه
۲) ایجاد اشتغال مولد (در احداث مکان‌های تولید کنترل شده)
۳) حفاظت از منابع پایه و تجدید شونده
۴) کاهش ریسک تولید و افزایش قابلیت مقابله با بحران‌های احتمالی همانند خشکسالی
۵) گسترش روحیه‌ی تعاون
۶) مدیریت مناسب خدمات، نهاده‌ها و حمایت‌های یکپارچه به تولید کنندگان
۷) افزایش بهره‌وری عوامل تولید
۸) کاهش هزینه‌های تولید و اقتصادی تر کردن تولیدات کشاورزی
۹) رسیدن به پایداری تولید
۱۰) فقر زدایی و افزایش توان درآمدی تولید کنندگان خرد بخش کشاورزی
۱۱) تولید غذای سالم و حفظ تندرستی با استاندراد سازی تولید
۱۲) گسترش صنایع مرتبط
۱۳) ایجاد روحیه‌ی پذیرش کشت محصولات از پیش تعیین شده

منبع: مقاله آقای دکتر کوچکی

پایداری

پایداری دربرگیرنده "نظارت" و " طراحی همراه با طبیعت" ،ایجاد اهداف خوب با طراحی حرفه ای و حفظ ظرفیت برد یک تکنیک مدل توسعه ای است که توسط دانشمندان و برنامه ریزان انجام گرفته است.

معروفترین تعریف از پایداری را می توان از کنفرانس 1987 سازمان ملل متحد ردیابی کرد.این کنفرانس، توسعه های پایدار را  " رفع نیازهای کنونی بدون به خطر انداختن توانایی نسل های آینده برای نیازهایشان" تعریف کرد(WECD, 1987) .روبرت گیلمن ،سردبیر مجله     In Context magazine ،این تعریف هدفگرا را با بیان " پایداری اشاره به یک مفهوم قدیمی و ساده است(قانون طلایی)... به گونه ای با نسلهای آینده  رفتار کنید که اگر شما جای آنها بودید،انتظار داشتید آنها آنطور عمل کنند."

این تعاریف معتبر یک فرض ایده آل را تثبیت می کند،ولی پارامترهای واقعی زیست محیطی و انسانی را برای اندازه گیری و مدل سازی توسعه پایدار روشن نمی کند.

تعاریف زیر مشخص تر هستند:

"پایداری به معنای استفاده از شیوه ها،سیستم ها و موادی است که موجب تهی نمودن منابع نمی شود یا به چرخه طبیعی آسیب وارد نمی کند"(Rosenbaum, 1993).

پایداری ،شناسایی وضع و مفهومی از  توسعه است که به منابع آب،انرژی و زمین بعنوان اجزای یکپارچه توسعه نگاه می کند" (Vieira,1993).

"پایداری ،سیستم های طبیعی را با الگوهای انسانی یکپارچه می کند و از پیوستگی،یکتایی و پیشقدمی تجلیل می کند"(Early, 1993) .

در بررسی این تعاریف متعدد،محدوده محیط زیست و یا مکان(سایت) ،متغیر مهم، برای تمام تعاریف کاربردی پایداری است.این موضوع درتعاریف مرکب زیر مورد تاکید قرار گرفته است:

توسعه های پایدار آنهایی هستند که در تطابق با نیازهای حال و آینده هستند(WECD, 1987) در حالی که (فقط)منابع تجدیدپذیر بی خطر و سیستم های انسانی-زیست محیطی منحصر به فرد یک محل: هوا،آب،زمین ،انرژی، و اکولوژی انسانی و /یا آنهایی را که از دیگر سیستم های پایدار هستند را مورد استفاده قرار می دهند(Rosenbaum 1993 and Vieria 1993).

این تغییرات بنیادی زیست محیطی- انسانی از جمعیت محل در تکنیک های الگویی یا شاخص های ورودی-خروجی بحرانی در حال توسعه یافت می شوند که فرآیندهای نوپیدایشی اجتماع را هدایت می کنند.این شبکه انتخاب شده از جامعه انسانی و دارای رابطه متقابل زیست محیطی در تعادلی با مجموعه انتخاب شده از استراتژیهای برنامه ای و طراحی شده ،سنجیده و و مکان یابی داده شده است.

در تعریف پایداری گفته می شود که ما باید رفتاری را با منابع طبیعی اعم ازآب، خاک، هوا، انرژی و ...داشته باشیم که حق و سهم نسل های آینده (که فرزندان ما هم جزو آنها هستند)را رعایت کرده باشیم . ما حق نداریم بگونه ای با طبیعت و منابع آن برخورد کنیم که گوئیا آن را فتح کرده ایم و مشغول جمع آوری غنائم هستیم.

گفته می شود که ما باید همان رفتار را با طبیعت داشته باشیم که اگر دیگران جای ما بودند ،انتظار داشتیم که سهم ما را از زیبایی آبشارها،چشمه ها،گلها و پرندگان و ...نگه دارند. به این دو عکس نگاهی بیندازیم:

این عکس ها را روز جمعه 15 اردیبهشت 91 در جاده شاهرود-مشهد(در نزدیکی شهر شاهرود) گرفته ام.پلاستیک هایی که از درون ماشینها به بیرون پرتاب شده اند، منظره نازیبا و زشتی را بوجود آورده اند.این پلاستیک ها تا مدتها به همین طریق باقی می مانند.البته با دیدن این منظره ،مسافران جدید هم یاد می گیرند تا به طریقی ساده و البته با کم مسوولیتی از شر آشغال درون خودرویشان خلاص شوند.

شبها وقتی حیوانات وحشی برای پیدا کردن غذا از پناهگاهشان بیرون می آیند و در جستجوی غذا هستند ،این پلاستیک های آغشته به چربی باقیمانده مواد غذایی،به دهانشان خوشمزه جلوه می کند.آن را می خورند و ساعتها از شکم درد به خود می پیچند. درد شکم آنها را کلافه می کند و چندین روز با این درد طاقت فرسا،به خود می پیچند.آنهایی که خوش شانس هستند،پلاستیک ها را دفع می کنند و از درد خلاص می شوند و آنهایی که کم شانس تر هستند،درد و درد و مرگ منتظرشان است.

چرا چنین می کنیم؟

چرا اینقدر کم توجهیم؟

ناآگاهیم؟

این کارها را در مسیری انجام می دهیم که به امام رضا (ع) ختم می شود.آن امام همام چه به ما آموخته است؟

آن امام ضامن آهو شده است.از این موضوع چه می فهمیم؟ ما با انداختن آن آشغالها،درد و رنج را برای حیوانات وحشی پیرامونمان به ارمغان می آوریم.

از رفتار امام رضا(ع) سرمشق بگیریم.در مسیرمان به مشهد به رفتار آن امام همام با آن آهو بیشتر فکر کنیم.

به فرزندان مان اجازه دهیم تا آنها هم از زیبایی های طبیعت ،همچنانکه ما لذت می بریم،لذت ببرند.زیبایی پرنده و پروانه و آهو را از آیندگان دریغ نکنیم.

جلوه های طبیعت در ارتفاعات شاهرود بی نظیر است.18 فروردین 1391 ارتفاعات بروم بروم که در شمال غرب روستای قلعه نو است،محل کوهپیمایی ما بود.قلعه نو همان روستایی است که مقبره شیخ خرقانی درآن واقع است.